17 mei 2005

Rechtzaak tegen gijzelnemer Beslan van start

In Rusland is het proces gestart tegen één van de Tsjetsjeense terroristen van het gijzeldrama in Beslan, in Noord-Ossetië. De 24-jarige Nurpashi Kulajev moet zich voor de rechtbank in de stad Vladikavkas verantwoorden voor terrorisme en moord. De Tsjetsjeen is de enige nog levende gijzelnemer die kon worden gearresteerd.

Tsjetsjeense rebellen gijzelden vorig jaar op de eerste dag van het schooljaar op een basisschool in Beslan twaalfhonderd leerlingen en hun familieleden en leerkrachten. Bij de bloedige ontknoping van de gijzeling, drie dagen later, vielen meer dan driehonderd doden.

De Russische autoriteiten stelden na het drama dat slechts één van de 32 terroristen de gijzeling had overleefd. Maar intussen wordt beweerd dat meerdere gijzelnemers konden vluchten. “Ik heb indirecte bewijzen dat een deel van de terroristen kon vluchten”, zei Alexander Torsjin, voorzitter van de parlementaire onderzoekscommissie naar het gijzeldrama.

Uit angst voor aanslagen tijdens het proces heeft de politie de wijde omgeving van het gerechtsgebouw in de deelrepubliek Noord-Ossetië afgesloten voor alle publiek.

Eind mei wordt er opnieuw gepraat over Darfur

Afrikaanse politieke leiders gaan eind mei herbeginnen met de vredesgesprekken over het Sudanese Darfur. Dat is beslist op een top van verschillende Afrikaanse landen in Libië.

Darfur wordt al twee jaar geteisterd door geweld tussen rebellen en door de regering gesteunde Arabische milities. Er vielen daarbij al honderduizenden doden en meer dan 2 miljoen mensen zijn op de vlucht.

Vijf maanden geleden waren er al onderhandelingen, maar die zijn afgesprongen. Volgens de Sudanese regering wordt er nu eind mei opnieuw gepraat, zonder voorwaarden. Er is ook al een stappenplan opgesteld. De rebellen waren niet bij de internationale topontmoeting in Libië betrokken, maar zouden wel bereid zijn om te praten over vrede.

Er is ook gediscussieerd over de resolutie van de VN-Veiligheidsraad. De raad heeft een lijst van oorlogsmisdadigers opgesteld en wil dat die voor het Internationaal Strafhof verschijnen. Het gaat dan vooral om de Janjaweed, Arabische milities die al bijna twee miljoen mensen op de vlucht hebben gejaagd, al dan niet met de steun van de Sudanese overheid. De meeste vluchtelingen zitten in buurland Tsjaad.

Amerikaanse soldate schuldig aan mishandeling

De Amerikaanse soldate Sabrina Harman is schuldig bevonden aan mishandeling van gevangenen in de Iraakse Abu Ghraib-gevangenis. Harman kan tot maximaal vijfeneenhalf jaar gevangenisstraf worden veroordeeld.

Harman werd vrijgesproken van de beschuldiging dat zij een groep Iraakse gevangenen zou hebben gefotografeerd toen die door bewakers werden gedwongen in het openbaar te masturberen. Eén van haar medeverdachten heeft vorige week gezegd dat zij daar niet bij aanwezig was. Wel is bewezen dat Harman tal van andere sessies heeft bijgewoond waarop Iraakse gevangenen werden mishandeld of vernederd. Ze is dan ook te zien op veel van de beruchte foto’s die in oktober en november 2003 in de gevangenis zijn genomen en een schandaal veroorzaakten toen zij opdoken.

De rechter heeft gezegd dat Harman en de andere bewakers die nachtdienst deden in Abu Ghraib hebben samengespannen om zich met de gevangenen te amuseren. Er werden foto’s genomen om later nog eens te kunnen lachen om die mannen, aldus de rechter. De advocaat van Harman zei dat zijn cliënte, die voor ze naar Irak ging in een pizzeria werkte, een nieuweling was in het leger en geen ervaring had met het bewaken van gevangenen. Hij noemde het schandalig dat het leger groentjes als Harman in een positie plaatst waar “zij tegen haar meerderen moest opstaan om zich op de juiste manier te gedragen”.

Aanhoudend geweld in Oezbekistan verontrust VS

De VS zijn “erg verontrust” door de berichten over de gewelddadige repressie tegen burgers in het oosten van Oezbekistan. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Condoleezza Rice, wil politieke hervormingen in het land. De VS vragen aan de Oezbeekse overheid om het Rode Kruis volledige toegang te verlenen op het terrein. Het is de eerste, voorzichtige reactie uit Washington.

Amerika zit tussen twee vuren in zijn relatie tot Oezbekistan. De Centraal-Aziatische republiek is één van de trouwste bondgenoten in de strijd tegen het moslimterrorisme. Toch heeft VS-minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice aan de Oezbeekse president Islam Karimov gevraagd om zijn greep op het beleid te versoepelen en politieke hervormingen door te voeren.

Ook vandaag zouden er opnieuw schietpartijen zijn in het grensgebied met Kirgizistan. In de stad Andizjan, in het oosten van Oezbekistan, zijn vannacht opnieuw schoten gehoord. De stad blijft afgesloten en er is een nachtelijk uitgaansverbod van kracht. Na de onlusten van vrijdag werd de stad bezet door een militaire en politionele macht. Bij die onlusten vielen volgens de autoriteiten 70 slachtoffers, maar volgens getuigen zou de werkelijke balans rond de 500 doden liggen.

Gisteren zouden in het grensstadje Pakhtaabad dertien mensen zijn doodgeschoten. Een woordvoerder van de overheid in het conflictgebied heeft dat echter ontkend. Volgens de Oezbeekse oppositie zijn al “minstens 745 dodelijke slachtoffers” gevallen door het militaire ingrijpen de afgelopen dagen. In de naburige republiek Kirgizië zijn intussen al meer dan 500 vluchtelingen aangekomen.

De mensenrechtenorganisatie Amnesty International roept Tasjkent intussen op om een onafhankelijk onderzoek toe te laten naar de gewelddadige repressie tegen burgers. “Amnesty International veroordeelt het gebruik van overdreven geweld tegen burgers in Andijan en roept de Oezbeekse autoriteiten op om een snel en onafhankelijk onderzoek toe te staan naar de gebeurtenissen. De conclusies van het onderzoek moeten openbaar kunnen worden gemaakt zodat de verantwoordelijken van het geweld gerechtelijk kunnen worden vervolgd”, verklaarde de organisatie vanuit Londen.

16 mei 2005

Newsweek ontkent "toiletincident" met koran

De Amerikaanse regering gaat een grondig onderzoek instellen naar de mogelijke ontering van de Koran op de Amerikaanse militaire basis in Guantanamo. Iedereen die betrokken is en fouten heeft gemaakt, zal gestraft worden, beweert Washington. Naar aanleiding van een artikel in Amerikaanse weekblad “Newsweek” braken in Irak en Afghanistan rellen uit waarbij vijftien mensen omkwamen en tientallen gewond raakten. Ook in Pakistan, Jemen en de Gazastrook werden betogingen gehouden tegen de schennis van het heilige boek van de islam.

In zijn editie van 9 mei berichtte Newsweek dat Amerikaanse militaire onderzoekers bewijzen hadden gevonden voor de beschuldiging dat ondervragers in Guantanamo exemplaren van de Koran in toiletten hadden gelegd en er één door de wc hadden gespoeld om moslimgevangenen murw te maken.

Mark Whitaker, hoofdredacteur van Newsweek, zei dat de informatie afkomstig was van een welingelichte bron bij de regering. Voordat het artikel werd gepubliceerd hadden de schrijvers, Michael Isikoff en John Barry, commentaar gevraagd aan twee functionarissen van het ministerie van defensie. Eén weigerde dat. De ander maakte bezwaar tegen een onderdeel van het verhaal, maar niet tegen het gedeelte over de korans, aldus Whitaker.

Gary Cheek, Amerikaans kolonel en commandant in Afghanistan, zei op een persconferentie in de Afghaanse hoofdstad Kaboel dat de vermeende daden, waarover Newsweek berichtte, niet in overeenstemming zijn met de Amerikaanse waarden. “De regering onderzoekt de zaak”, verzekerde Cheek. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice heeft een grondig onderzoek beloofd.

Toch is het lang niet zeker of het verhaal volledig correct is. Vrijdag al liet het Pentagon aan Newsweek weten dat de militaire onderzoekers helemaal geen opdracht hadden gehad navraag te doen naar eventuele ontheiliging van de koran. En bij onderzoek naar andere beschuldigingen over ontheiliging waren deze ongeloofwaardig gebleken, aldus het Pentagon. Mark Whitaker erkende dat de oorspronkelijke bron van Newsweek heeft gezegd er achteraf niet zeker van te zijn dat hij het koran-verhaal had gelezen in het rapport van het militaire onderzoek waar het artikel aan gewijd was. Mogelijk stond het in een ander rapport, aldus de bron. Whitaker zei dat hoge regeringsfunctionarissen hebben gezegd de zaak verder te zullen uitspitten en dat Newsweek dat ook zal doen.

Het Pentagon noemde het verhaal van Newsweek “aantoonbaar onjuist” en “onverantwoordelijk”. “Newsweek verborg zich achter anonieme bronnen die zelf hebben toegegeven dat zij de toets der kritiek niet kunnen doorstaan”, zei woordvoerder Bryan Whitman in een verklaring. “Helaas kunnen zij de schade die zij dit land of degenen die om de valse aantijgingen zijn aangevallen niet meer ongedaan maken.”

Het hoofd van het bureau van Newsweek in Washington, Daniel Klaidman, zei zondag in een TV-programma dat Newsweek meent ten onrechte te hebben gerapporteerd dat een gevangenbewaker in Guantanamo een koran door de wc heeft proberen te spoelen en dat militaire onderzoekers die beschuldiging hebben bevestigd.

Hoofdredacteur Mark Whitaker volgde kort daarop en zei zondag dat het artikel over het Koran-incident mogelijk onjuist is. “We betreuren dat er fouten staan in bepaalde delen van ons artikel en betuigen ons medeleven aan de slachtoffers en aan de Amerikaanse soldaten die in opspraak kwamen”, aldus Whitaker.

Het Witte Huis noemde de reactie van Newsweek onvoldoende. “Newsweek erkent nu dat het de feiten verkeerd had, maar weigert het artikel te herroepen” zei presidentieel woordvoerder Scott McClellan. “Ik denk dat er journalistieke normen zijn waaraan moet worden voldaan. Dat is hier niet gebeurd. Dit was een bericht gebaseerd op een enkele, anonieme getuige die de geuite beschuldiging niet kan hardmaken”, aldus McClellan. “Het bericht had ernstige gevolgen. Mensen hebben hun leven verloren. Het imago van de Verenigde Staten in het buitenland is geschaad. In vind het onbegrijpelijk.”

Lees ook:
Amerikanen openen vuur op Afghaanse betogers

Conservatieve partij verliest verkiezingen Kroatië

De regerende Kroatische Democratische Unie (HDZ) is de grote verliezer geworden van de zondag gehouden gemeenteraadsverkiezingen in Kroatië. De HDZ van premier Ivo Sanader heeft, zo blijkt uit de eerste voorlopige uitslagen, in geen enkele grote gemeente een meerderheid behaald. De opkomst was met nog geen 35 procent bedoevend laag, het laagst sinds vijftien jaar.

De regering-Sanader heeft haar nationalisme ingeruild voor een actief streven naar lidmaatschap van de Europese Unie, maar moest aanzien dat haar pogingen om snel aansluiting bij de EU te krijgen strandden op de kwestie Ante Gotovina, de oud-generaal die door het Joegoslaviëtribunaal wordt gezocht wegens oorlogsmisdaden. De EU eist dat Kroatië Gotovina uitlevert. Eerder komt Kroatië niet in aanmerking voor toetreding. De Kroatische regering houdt vol dat ze machteloos staat, omdat Gotovina zich niet in het land zou bevinden. Veel Kroaten beschouwen Gotovina als een held en verwijten de regering een te dienstbare houding tegenover het Westen.

Vooral de centrumlinkse oppositie, die van 2000 tot 2003 aan de macht was, heeft geprofiteerd van de gedaalde populariteit van de regering, die ook wordt verweten dat ze de binnenlandse economische problemen negeert. De Sociaal Democraten zijn als winnaar uit de bus gekomen in meer dan de helft van de plattelandsdistricten en in drie grote steden, waaronder Zagreb. In de hoofdstad woont een kwart van Kroatië’s 4,5 miljoen inwoners.

Brand Stockholmse metro eist twaalf gewonden

Bij een brand in een treinstel van de Stockholmse metro zijn twaalf mensen gewond geraakt. Zij moesten met ademhalingsproblemen in het ziekenhuis worden opgenomen. Niemand is er erg aan toe.

Volgens de politie is de brand zeer waarschijnlijk aangestoken. Getuigen verklaarden twee explosies te hebben gehoord vlak voordat de brand uitbrak. Maar ook een technisch mankement wordt niet uitgesloten. Zeker is dat de brand onder de trein uitbrak. De brand bleef beperkt tot de voorlaatste wagon. Die brandde volledig uit en ook het perron werd beschadigd.

Topman Yukos al schuldig aan vier aanklachten

In de Russische hoofdstad Moskou is een rechter begonnen met het voorlezen van het vonnis in de zaak tegen Mikhail Khodorkovsky. De voormalige topman van het Russische olieconcern Yukos is al aan vier klachten schuldig bevonden. De rest van het vonnnis wordt morgen voorgelezen. De 41-jarige Khodorkovsky staat terecht wegens fraude en belastingontduiking. Hij kan maximaal tien jaar cel krijgen.

Om 12.00 uur plaatselijke tijd begon de rechter met het voorlezen van de uitspraak in de zaak tegen miljardair Khodorkovsky en diens zakenpartner Platon Lebedev. Toen al was duidelijk dat het voorlezen van de uitspraak meer dan een dag zou vergen. Het vonnis is een bundel tekst van 25 centimeter dik.

De bekendmaking van het vonnis vond plaats onder grote belangstelling. Buiten de rechtbank hadden zich honderden journalisten en sympathisanten verzameld. Aanhangers van Khodorkovsky riepen om het aftreden van president Vladimir Poetin.

Tegen Khodorkovsky is tien jaar werkkamp geëist. De advocaat en familieleden van Khodorkovsky zijn ervan overtuigd dat hij op de meeste punten schuldig zal worden bevonden. Wat de rechter tot nu toe heeft voorgelezen, komt ook vrijwel woordelijk overeen met de aanklacht van het openbaar ministerie. Daarin komt onder meer ter sprake dat Khodorkovsky en Lebedev door middel van fraude aandelen hebben verworven in een onderzoeksinstituut voor mest en insecticiden.

Velen zien in het proces de hand van het Kremlin. De bedrijfsleider, een van de rijkste mannen van Rusland, was politiek actief en steunde de oppositie. Het zou de bedoeling zijn dat Chodorkovski lang genoeg in de gevangenis verdwijnt om zijn deelname aan de presidentsverkiezingen van 2008 onmogelijk te maken.

Khodorkovsky zelf heeft zijn onschuld altijd staande gehouden en beweert dat hij het slachtoffer is van een politiek proces. De uitspraak over Khodorkovsky moest normaal eind april vallen, maar ze werd toen uitgesteld tot na de festiviteiten rond het einde van de Tweede Wereldoorlog.

38 lijken gevonden in Irak

In en rond de Iraakse hoofdstad Bagdad zijn het afgelopen weekend de lijken van 38 door het hoofd geschoten mannen gevonden. Nog eens minstens tien Irakezen kwamen zondag om bij bomaanslagen en schietpartijen.

In de wijk Sadr City in Bagdad werden zondag de geblinddoekte en geknevelde lichamen gevonden van dertien personen die door het hoofd waren geschoten. De lijken lagen in een ondiep graf op een braakliggend terrein. De meeste slachtoffers zouden mannen van begin 20 zijn. Volgens de politie zijn ze waarschijnlijk zaterdagavond of zondag vroeg doodgeschoten.

Zaterdag werden op een verlaten kippenfarm in al-Huqoul, ten zuiden van Bagdad, al elf lijken gevonden. Alle slachtoffers waren achter in het hoofd geschoten. De lijken lagen naast twee met kogels doorzeefde vrachtwagens. In de buurt van de kippenfarm werden zondag nog eens vier lijken gevonden. Onder de slachtoffers waren een rechter en een ambtenaar van het ministerie van Onderwijs. In Ramadi werden de lichamen van tien vermoorde Iraakse soldaten gevonden.

Op twee plaatsen elders in Bagdad werden zondag een hoge ambtenaar van het ministerie van Industrie en zijn chauffeur, plus een sjiitische geestelijke en zijn neef doodgeschoten. Zaterdagavond werd de directeur-generaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor zijn huis neergeschoten. De directeur-generaal kwam om, drie omstanders raakten gewond. Bij aanslagen elders in Irak vielen zaterdag zeker nog twaalf doden.

In Baqouba was de gouverneur van de provincie Diyala zondag het doelwit van een zelfmoordaanslag met een autobom, maar hij bleef ongedeerd. Drie van zijn lijfwachten raakten gewond. Een paar minuten na de aanslag blies in dezelfde straat een man zichzelf op. Behalve de dader kwamen vier mensen, onder wie drie agenten, om het leven. 37 anderen raakten gewond. In een woonwijk in Baqouba sloegen zeker zeven granaten in. Vier mensen raakten daarbij gewond en vijf huizen werden zwaar beschadigd.

Het Amerikaanse leger heeft ondertussen het offensief beëindigd dat het vorige week zaterdag inzette in de provincie Anbar, in het grensgebied met Syrië in het westen van Irak. Het leger heeft bij het offensief, gericht tegen leden van al-Qaeda in Irak, meer dan 125 opstandelingen gedood en 39 opstandelingen opgepakt. Negen Amerikaanse soldaten kwamen om, veertig raakten gewond.

De gouverneur van Anbar, die dinsdag werd ontvoerd, is zondag vrijgelaten. De gouverneur, Raja Nawaf Farhan al-Mahalawi, werd ontvoerd toen hij van de grensplaats Qaim op weg was naar de provinciehoofdstad Ramadi. Zijn ontvoerders hadden gezegd hem te zullen vrijlaten zodra de Amerikanen uit Qaim waren vertrokken.

Lees ook:
Rice bezoekt het door geweld geteisterde Irak
Amerikanen doden honderden strijders in Irak

Extra werkdag in Frankrijk wordt stakingsdag

In Frankrijk is het niet gelukt om van pinkstermaandag opnieuw een werkdag te maken. Uit de eerste schattingen blijkt dat ongeveer de helft van de Franse werknemers vandaag niet aan het werk is gegaan. Er waren geen files zoals op normale werkdagen en er werd op verschillende plaatsen betoogd.

Franse ambtenaren moeten voortaan gratis werken op Pinkstermaandag. Die “solidariteitsdag” werd in het leven geroepen na de hittegolf in de zomer van 2003, waarbij heel wat ouderen om het leven kwamen. Dankzij de onbetaalde werkdag, waarover de werkgevers een belasting van 0,3 procent van de normale loonkosten moeten afdragen, zou de schatkist twee miljard euro extra kunnen besteden aan voorzieningen voor bejaarden en gehandicapten.

Nadat de verontwaardiging over de hittegolfdoden was weggeëbd, rees het proces tegen de solidariteitsdag en in alle openbare diensten zijn stakingen aangekondigd. Het collectief “Vrienden van de Maandag” berekent op zijn website dat vooral de werkgever er beter van wordt. De vakbonden vragen zich hardop af wie er nu eigenlijk betalen, wat de opbrengst is en waar die naar toe gaat. De bonden pikken het niet dat de werknemers moeten opdraaien voor de slechte aanpak van de hitte. In de Assemblée keerden de socialisten zich op hoge toon tegen de “gratis” werkdag en eisten een alternatief plan.

Volgens een peiling gaat 55 procent van de Fransen vandaag niet werken. Sommigen staken, anderen nemen een dag vakantie. 68 procent van de Fransen wil de “dag van de solidariteit” afgeschaft zien.

De verwachte algemene verkeerschaos in Parijs bleef vanochtend uit en ook het treinverkeer rijdt zoals normaal. Op de Parijse luchthaven van Roissy vertrekken de meeste vluchten zoals gepland, in Orly zijn er “enkele vertragingen”. Maandagmorgen verliep het metroverkeer in de hoofdstad normaal, op enkele storingen na op één enkele lijn. Ook negentig procent van de bussen in Parijs rijden normaal. In verschillende provinciehoofdsteden verloopt het openbaar vervoer wel moeilijk.

Opstand in oost Oezbekistan breidt zich uit

Terwijl de opstand in het oosten van Oezbekistan zich uitbreidt, loopt ook de dodentol op. In Andijan, waar de oproer begon, zijn minstens zeshonderd doden gevallen. In Pakhtabad, zo’n 30 kilometer te noordoosten van Andijan, kwamen door het optreden van het Oezbeekse leger zeker tweehonderd demonstranten om. Burgers hebben de controle overgenomen van de stad Karasu, aan de grens met Kirgizië. Honderden burgers zijn gevlucht.

De vluchtelingen proberen buurland Kirgizistan te bereiken. De paar honderd Oezbeken die erin slaagden de grens over te steken, worden opgevangen in tentenkampen. In de grensstadjes Teshiktosh en Korasuv, waar vluchtelingen samenstromen, zijn enkele doden gevallen bij confrontaties met het leger.

President Islam Karimov ontkende zaterdag dat hij het bevel had gegeven om het vuur te openen op de opstandelingen in Andijan, zoals getuigen meldden. Volgens die getuigen zijn er in de stad al zeker zeshonderd doden en tweeduizend gewonden gevallen. De overheid beweert dat er niet meer dan zeventig dodelijke slachtoffers zijn gevallen. Verslaggevers en cameraploegen worden niet toegelaten in het gebied.

Volgens de regering wordt de opstand geleid door moslimextremisten van de verboden partij Hizbi Tahrir. Maar volgens mensenrechtenorganisaties is de opstand het gevolg van opgekropte woede over de behandeling van gedetineerden, armoede, werkloosheid en andere sociale problemen.

Intussen breidt de opstand zich uit naar andere steden in de Fergana-vallei. In Karasu, op de grens met Kirgizië, heeft een woedende menigte de burgemeester aangevallen en overheidsgebouwen in brand gestoken. En in Tefektosh, een andere grensstad, zijn volgens getuigen acht soldaten en drie burgers omgekomen bij gevechten. Vele honderden Oezbeken zijn de grens overgevlucht naar Kirgizië.

Lees ook:
Grens tussen Oezbekistan en Kirgizië weer open

Nieuwe golf van geweld teistert Colombia

Het Colombiaanse leger zegt 16 militanten te hebben gedood bij gevechten tegen linkse rebellen en rechtse paramilitairen in verscheidene regio’s. Zeker duizend burgers zouden gevlucht zijn voor het geweld.

De burgers vluchtten voor hevige gevechten tussen regeringstroepen en eenheden van het rebellenleger Farc, de grootste Marxistische rebellengroepering, in het noord-westen van de stad Argelia in het centrum van de provincie Antioquia.

Het Farc wordt geschat op 18.000 gewapende leden en voert al meer dan 40 jaar een burgeroorlog. Ondanks hulp van de VS om het militaire budget te verhogen, slaagt de conservatieve President Alvaro Uribe er niet in om het Farc te verslaan of om het te overtuigen tot onderhandelingen. De rebellen hebben grote financiële slagkracht dankzij drughandel. De armoede in het land drijft vele jongeren ertoe zich bij het rebellenleger aan te sluiten.

15 mei 2005

Vliegtuigje stort neer op woning in Nederland

Een licht vliegtuigje met motor is zondag even voor 18.00 uur in de zijgevel van een woning in het Nederlandse Kilder gevlogen. Volgens de politie zijn daarbij twee personen om het leven gekomen.

Het gaat om de piloot van het vliegtuigje en een passagier. De twee bewoners, een echtpaar dat in het huis aanwezig was, zijn ongedeerd. In de woning brak korte tijd brand uit. De oorzaak van het ongeval is momenteel nog onbekend, aldus een woordvoerder van de politie.

George Lucas krijgt Festivalprijs in Cannes

Star Wars-regisseur George Lucas heeft zondag op het internationaal filmfestival in Cannes de Festivalprijs gekregen voor zijn lange carrière. De plechtigheid vond plaats op de Queen Mary II, het grootste passagiersschip ter wereld.

Het schip ging speciaal voor deze ceremonie voor anker in Cannes. Zondagavond wordt de zesde en laatste Star Wars-film, Revenge of the Sith, in Europese première getoond in Cannes. Vanaf woensdag is hij te bekijken in de Belgische bioscopen.

Saudische hervormers veroordeeld tot gevangenis

Drie Saudische hervormers zijn zondag veroordeeld tot zes, zeven en negen jaar gevangenisstraf wegens het aanzetten tot verzet, het negeren van het gezag en opruiing. Dat heeft hun advocaat bekendgemaakt.

De advocaat, Ibrahim al-Mubarak, zei de veroordelingen totaal niet te hebben verwacht, omdat ze niets anders deden dan “advies en hun mening geven”. De drie, Ali al-Dimeeni, Abdullah al-Hamed en Matrouk al-Faleh, gaan in beroep. Tien andere hervormers, die eveneens terechtstonden, werden vrijgesproken op voorwaarde dat ze niet met de pers praten en zich niet inlaten met activiteiten die als subversief gezien kunnen worden.

Opgravingen leggen Chinees Pompeï bloot

Chinese archeologen hebben ruïnes ontdekt van een dorp dat mogelijk werd verwoest door een aardbeving, zowat 700 jaar geleden. De vondst doet denken aan het Italiaanse dorp Pompeï. Het tot nog toe onbekende dorpje, gelegen in de noordelijke provincie Hebei, lijkt een welvarend commercieel centrum te zijn geweest tijdens de Song-dynastie (960-1279), stelt het officiële persagentschap Xinhua.

Terwijl het Italiaanse dorp Pompeï in 79 van de kaart werd geveegd na de uitbarsting van de Vesuvius, werd het Chinese dorpje volgens archeologen mogelijk vernietigd door een krachtige aardbeving. Anderzijds werd de bewuste regio zo’n 700 jaar geleden ook getroffen door vier opeenvolgende overstromingen en is het dorp mogelijk zo verdwenen. Het dorpje werd toevallig ontdekt tijdens opgravingswerken voor de aanleg van een autoweg, aldus nog Xinhua.

Rice bezoekt het door geweld geteisterde Irak

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice heeft zondag een kort bezoek gebracht aan Irak. Ze bezocht het noordelijke Arbil in Koerdisch Irak.

Rice arriveerde aan boord van een militair C-17-vliegtuig. Haar bezoek werd geheim gehouden en alleen enkele medewerkers waren op de hoogte. Het bezoek is waarschijnlijk om veiligheidsredenen niet van te voren aangekondigd. Rice wil de nieuwe Iraakse regering steunen in de strijd tegen gewelddadige groepen die het land dagelijks bloedbaden bezorgen.

De Iraakse politie heeft in de buurt van de stad Iskandariyah, ten zuiden van Bagdad, elf lichamen teruggevonden die met kogels werden omgebracht. Dat hebben de politie en medische bronnen zondag bekendgemaakt. Zaterdag kondigde de Iraakse minister van Defensie in een mededeling nog de ontdekking aan van veertien lichamen van vermoorde soldaten in de buurt van Ramadi, ongeveer 110 kilometer ten westen van Bagdad. Die soldaten zouden afgelopen donderdag zijn omgebracht.

Bij een dubbele zelfmoordaanslag in Baqubah ten noordoosten van Bagdad zijn zondag vier mensen om het leven gekomen en 24 anderen gewond geraakt. De eerste aanslag gebeurde door middel van een bomauto. Het doelwit van die aanslag was het konvooi van de gouverneur van de provincie Diyala, Raad Rashid. De gouverneur bleef ongedeerd, maar er vielen bij de aanslag wel negen gewonden.

Enkele minuten daarna liet een tweede zelfmoordterrorist, die een riem met explosieven droeg, zichzelf ontploffen. Dat gebeurde iets na 08.00 uur plaatselijke tijd in het midden van een mensenmassa die zich had verzameld voor het justitiegebouw van Baquba. Bij die aanslag vielen vier doden en vijftien gewonden.

Twee Iraakse correspondenten van de Koeweitse televisiezender Raï-TV en hun chauffeur zijn zondag ten zuiden van Bagdad vermoord. Dat meldt een Iraakse legerofficier. “De journalisten waren op weg naar Kerbala en ze werden nabij Latifiyah onderschept door een tiental gewapende mannen”, aldus de legerkapitein. “Hun keel werd overgesneden en daarna werden hun lichamen achtergelaten”, aldus nog de officier. De aanval vond plaats op een veertigtal kilometer ten zuiden van Bagdad.

Het zou gaan om de journalisten Ali Jassem Roumi en Naj Abd Khodeir. Latifiyah ligt in de rebellenzone ten zuiden van Bagdad waar aanslagen tegen burgers, vooral sjiieten die op pelgrimtocht gaan naar de heilige steden in het centrum van Irak, vaak voorkomen.

Ondertussen is bekend geworden dat de Jordaanse extremist Abu Mussab al-Zarqawi gewond is geraakt en de afgelopen week kortstondig verzorgd werd in een Irakees ziekenhuis. Daarna verdween hij weer met zijn mannen. Dat schrijft de Britse zondagskrant “Sunday Times”. Al-Zarqawi is de leider van al-Qaeda in Irak.

De arts die al-Zarqawi verzorgde, verklaarde aan een Irakese journalist in de stad Ramadi dat de Jordaniër hevig bloedde toen hij woensdag in het ziekenhuis werd opgenomen. De dokter, die anoniem wenst te blijven, herkende de Jordaanse extremist van foto’s die hij op TV had gezien, aldus de Sunday Times.

De arts, die weigerde om te vertellen welke verwondingen al-Zarkawi had, werd vrijdag door de Amerikanen aangehouden om ondervraagd te worden. Dat zeggen inwoners van de stad. Het is niet de eerste keer dat de pers meldt dat al-Zarqawi gewond is.

Iran zal nucleaire brandstof blijven produceren

Het Iraanse parlement heeft zondag met een overweldigende meerderheid een wet goedgekeurd die de regering verplicht maatregelen te nemen om de productie van nucleaire brandstof te garanderen. De wettekst werd door 188 van de 205 aanwezige afgevaardigden goedgekeurd. Velen onder hen riepen leuzen zoals “God is de grootste” en “Dood aan Amerika”.

De wet stipuleert dat de “regering van Iran moet garanderen dat ze vreedzame nucleaire technologie zal regelen die onder meer goed is voor het opwekken van 20.000 megawatt aan elektriciteit”. De Iraanse regering moet zich echter wel nog steeds houden aan het verdrag tegen de verspreiding van kernwapens, de internationale reglementering en de werkwijzes die gelinkt zijn aan het lidmaatschap van het Internationaal Atoomagentschap.

Grens tussen Oezbekistan en Kirgizië weer open

De grens tussen Kirgizië en Oezbekistan is zondag opnieuw geopend en dit voor een periode van vijf dagen. Dat hebben enkele Kirgizische grenswachters bekendgemaakt. De grensovergang werd vrijdag gesloten na hevige onlusten in de stad Andijan, de vierde grootste Oezbeekse stad met meer dan 300.000 inwoners. Bij de opstand zouden honderden doden gevallen zijn.

De autoriteiten van Kirgizië en Oezbekistan hebben de beslissing om de grens aan de stad Kara-Suu opnieuw te openen zaterdagnacht genomen. Kara-Suu bevindt zich op vijftig kilometer van de Oezbeekse stad Andijan, waar al sinds vrijdag onlusten aan de gang zijn.

Zaterdagavond kwamen aan de grens nog meer dan 3.000 Oezbeken samen. Talrijke vluchtelingen uit Andijan probeerden in Kara-Suu de rivier over te steken die het stadje in twee deelt. Eén stadsgedeelte ligt daardoor in Oezbekistan, het andere in Kirgizië. De grens tussen Oezbekistan en Tadzjikistan blijft voorlopig gesloten.

Regeringssoldaten hebben vrijdag honderden mensen neergemaaid in Andijan, zeggen ooggetuigen. Ze stellen dat de stad bezaaid ligt “met twee-, driehonderd of nog meer lijken”. De opstand zou het gevolg zijn van opgekropte woede over de behandeling van gedetineerden, armoede, werkloosheid en andere sociale problemen. Volgens het Russische persbureau Interfax eisen demonstranten in het centrum van de stad het terugtreden van de autoritaire regering.

Drie gewonden bij aanslagen Spaans Baskenland

Bij vier kleine ontploffingen zijn in de nacht van zaterdag op zondag in Spaans Baskenland drie lichtgewonden gevallen. De explosies vonden kort na elkaar plaats en waren gericht tegen enkele regionale bedrijven. De aanslagen werden niet op voorhand aangekondigd en maken deel uit van een campagne tegen Baskische bedrijven die gelinkt zijn aan de separatistische terreurbeweging ETA.

De ontploffingen gebeurden tussen 03.00 en 04.00 uur in vier verschillende grote steden van Baskenland in het noorden van Spanje. De aangerichte materiële schade is beperkt, maar er vielen wel drie lichtgewonden. Het gaat om twee politiemannen en een veiligheidsagent van één van de bedrijven.

Kroaten naar de stembus in regionale verkiezingen

Zo’n vier miljoen Kroatische kiezers kunnen zondag naar de stembus trekken voor lokale en regionale verkiezingen. De stembusgang wordt beschouwd als een test voor de conservatieve partij die sinds 2003 aan de macht is.

De kiezers moeten ongeveer 8.000 gemeenteraadsleden en regionale afgevaardigden verkiezen in 21 departementsparlementen en 545 gemeentebesturen. De eerste voorlopige resultaten zullen pas laat op de avond gekend zijn.

De socialistische oppositie bekritiseert de conservatieve politieke formatie van premier Ivo Sanader omdat die haar belofte tot economisch herstel niet nakwam en omdat het de opening van de toetredingsonderhandelingen tot de EU miste. Verder verwijt de oppositie de meerderheidspartij niet volledig mee te werken met het Internationale Strafhof.

14 mei 2005

Opnieuw massagraf ontdekt in Kosovo

Experts van de Verenigde Naties hebben in het zuidwesten van Kosovo een massagraf ontdekt. Daarin zijn de lichamen van Serviërs gevonden die eind jaren negentig verdwenen zijn. Dat heeft de VN-missie in Kosovo zaterdag bekendgemaakt.

Het graf ligt in de buurt van het voormalige Albanese rebellenhoofdkwartier in de zuidwestelijke stad Malisevo. Er werden twee volledige lichamen en verschillende overblijfselen van andere lichamen gevonden.

De ontdekking komt er drie weken nadat de VN-experts in de stad Klina de lichamen van 22 Serven ontdekten in een ander graf. Momenteel staan nog steeds 3.000 mensen als vermist opgegeven na het einde van het conflict in Kosovo, 500 van hen zijn Serviërs. Het voormalig Joegoslavië-tribunaal kloeg eerder al zes voormalige Albanese rebellen aan, onder wie Ramush Haradinaj (ex-premier van Kosovo), voor het ontvoeren en doden van Servische burgers en zogenaamde Albanese “collaborateurs”.

Vliegverbond doet Onur Air op Zaventem landen

De Turkse luchtvaartmaatschappij Onur Air, die sinds vorige week niet meer mag vliegen op Nederland, Duitsland, Zwitserland en Frankrijk, leidt nu sommige vluchten af naar België. De maatschappij ontkent dat haar vliegtuigen een defecte uitrusting zouden hebben.

“We sturen onze klanten naar België, vanwaar ze met bussen naar Nederland, Duitsland en Frankrijk worden gebracht”, aldus woordvoerder Rauf Gerz van Onur Air. Hij voegde eraan toe dat deze regeling zou kunnen duren tot de autoriteiten van de betrokken landen een oplossing vinden. “We denken niet dat het probleem maandag opgelost zal zijn maar hopen wel in de komende dagen”, aldus de woordvoerder. Hij schat dat er zo’n 40.000 klanten, voor de helft in Turkije, voor de helft in Europa, zouden worden getroffen door een vliegverbod van een week.

Volgens minister van Transport Renaat Landuyt controleert België elk vliegtuig, maar zijn er totnogtoe nog geen argumenten opgedoken om tot een algemeen vliegverbod over te gaan. Op de RTBF zei Eric Aerden, woordvoerder van de luchtvaartadministratie, dat de administratie twee overtredingen heeft vastgesteld op twee toestellen van de maatschappij. Het gaat om lichtere inbreuken dan die door de Nederlandse autoriteiten vastgesteld, maar ze moeten wel worden opgelost. De twee toestellen mogen voorlopig niet terugkeren naar België. Ook de woordvoerder van de luchthaven van Charleroi zegt dat er geen reden is om de Turkse maatschappij niet te ontvangen op de tarmac van Charleroi. Volgens hem gaat het om een tijdelijk probleem.

Volgens de Nederlandse luchtvaartautoriteiten werd de beslissing om de vluchten op te schorten genomen nadat ernstige veiligheidsgebreken werden vastgesteld bij de toestellen, de vliegprocedure en het onderhoud. Onur Air ontkent de berichten uit “Bild am Sonntag” dat het met gebruikte banden en defecte straalmotoren vliegt. De maatschappij ontkent ook dat het meerdere waarschuwingen ontving van de Nederlandse autoriteiten. Het dreigt met rechtszaken tegen Duitsland en Nederland indien beide landen geen bevredigende verklaring voor hun vliegverbod geven. Maandag zitten vertegenwoordigers van de burgerluchtvaart van Turkije, Nederland en Duitsland samen over het dossier.

Onur Air is de grootste privémaatschappij in Turkije met een omzet vorig jaar van 354,2 miljoen euro. De maatschappij telt 900 bedienden en heeft een vloot van 26 toestellen: 21 van het type Airbus en vijf van McDonnel-Douglas. Onur Air bedient 25 bestemmingen, voor het merendeel in Europa.

Amerikanen doden honderden strijders in Irak

In een Amerikaanse operatie bij de Iraakse stad al-Qaïm aan grens met Syrië zijn vrijdag vier Amerikaanse soldaten gedood. Volgens een Amerikaans persbericht werden in de operatie naar schatting een honderdtal “rebellen en buitenlandse strijders” om het leven gebracht.

Er zouden luchtaanvallen zijn uitgevoerd op rebellenposities rond al-Qaïm. “Eén van de doelwitten was een huis waar rebellen zich verstopten. Nadat de rebellen de Amerikanen onder vuur hadden genomen met een mortier voerden de mariniers een luchtaanval uit op het huis”, aldus het persbericht. “Toen daardoor het gebouw was vernield, bewees een tweede ontploffing dat in het huis wapens en munitie lagen”.

Bij een zelfmoordaanslag met een bomauto zaterdag in het centrum van Bagdad zijn vier doden en tien gewonden gevallen. De aanslag viseerde een Iraaks politiekonvooi, meldt het Iraakse ministerie van Binnenlandse Zaken. “Ik zat in één van de wagens van de politie-escorte toen een auto ons voorbijreed en ontplofte naast één van de eerste wagens van de escorte”, legt de politieagent Moustapha Rassoul uit.

Indonesië opnieuw opgeschrikt door aardbeving

Het Indonesische eiland Sumatra is zaterdag opgeschrikt door een aardbeving. De autoriteiten in Jakarta meldden dat de beving een kracht van 6,9 op de schaal van Richter had. Talrijke bewoners van Sumatra vluchtten in paniek naar hoger gelegen gebieden uit vrees voor een herhaling van de verwoestende tsunami uit december.

Het epicentrum van de beving lag volgens het Indonesisch Meteorologisch en Geografisch Instituut ongeveer vijftig kilometer uit de kust ten noordwesten van de West-Sumatraanse havenstad Padang. Het instituut verwacht geen vloedgolf op deze beving, omdat het epicentrum erg diep onder de zeebodem was.

Het eiland Nias ten westen van Sumatra werd 28 maart door een zware aardbeving getroffen, waardoor ongeveer negenhonderd bewoners om het leven kwamen. De aardbeving van zaterdag werd ook daar gevoeld maar er zijn geen meldingen van schade of slachtoffers geweest op de eilanden in het gebied.

Michael Jackson zal niet getuigen op proces

Michael Jackson zal niet persoonlijk getuigen in zijn proces wegens kindermisbruik. Bij juristen die de rechtszaak in Californië volgen, groeit de opvatting dat er voor de Amerikaanse popster geen reden is om voor de jury te verschijnen.

Alleen als het proces voor Jackson zeer slecht zou gaan verlopen, kan het zijn dat de zanger getuigt, zei een deskundige donderdag tegen Amerikaanse media. Volgens de voormalige aanklaagster blijft de inbreng van Jackson waarschijnlijk beperkt tot een video, waarin hij zijn gevoelens voor kinderen toelicht. De band met het verslag van een interview was woensdag in de rechtszaal getoond.

Jacksons agent Raymore Bain vindt het proces nog niet ver genoeg gevorderd voor een getuigenis van Jackson. Volgens waarnemers verkeert de verdediging in een sterke positie, omdat de afgelopen dagen veel aantijgingen lijken te zijn weerlegd.

Noord-Korea zoekt toenadering tot zuiderburen

Noord-Korea stelde zaterdag voor om de inter-Koreaanse dialoog te hervatten. Het riep Zuid-Korea op om begin volgende week deel te nemen aan een werkontmoeting in de stad Kaesong, nabij de grens tussen de twee Korea’s.

Het voorstel staat in een boodschap van de Noord-Koreaanse delegatieleider voor het inter-Koreaans overleg aan zijn Zuid-Koreaanse collega. Volgens de Noord-Koreaanse delegatieleider werd de beslissing geïnspireerd door het verlangen om de inter-Koreaanse relaties op het normale spoor te krijgen.

12 mei 2005

Duits parlement keurt Europese grondwet goed

In Duitsland heeft de Bundestag (het Parlement) met een overweldigende meerderheid het Europees grondwettelijk verdrag geratificeerd. Als nu ook de Bundesrat (de Senaat) nog zijn fiat geeft, is Duitsland de achtste EU-lidstaat die de grondwet ratificeert.

Kanselier Gerhard Schröder opende het debat dat voorafging aan de stemming met een verwijzing naar de 60ste verjaardag van het einde van WOII. De volksvertegenwoordigers hebben een “historische” kans om vrede in Europa te bestendigen, luidde het.

569 parlementsleden stemden voor. Dat is ruim meer dan de tweederde meerderheid die vereist was. Slechts 23 parlementairen brachten een nee-stem uit, twee onthielden zich. Op 27 mei moet ook de Bundesrat zich nog uitspreken over de Europese grondwet. Maar het is zo goed als zeker dat de afgevaardigden van de deelstaten ook zullen instemmen.

Terwijl de Duitse parlementsleden hun stem uitbrachten, blikten zo’n 50 demonstranten voor het parlementsgebouw vooruit naar het referendum in Frankrijk. Op 29 mei moeten de Fransen zich uitspreken over de EU-grondwet. De uitkomst van dat referendum is heel onzeker.

Ook in Nederland verloopt de ratificatie van de grondwet via een referendum en ook daar is het aantal nee-stemmen de laatste tijd vervaarlijk toegenomen. Op 1 juni mogen de Nederlanders zich uitspreken.

In Griekenland is de ratificatie van de grondwet definitief, nu het parlement een motie van de oppositie om een referendum te houden, heeft verworpen. Het parlement had de grondwet vorige maand al geratificeerd. De oppositie wilde alsnog een referendum, zodat, dixit de oppositie, de Grieken zich beter bewust zouden zijn van de grondwet.

Lees ook:
Oostenrijk en Slowakije voor Europese grondwet
Bulgarije ratificeert toetredingsverdrag EU

Proces-Öcalan verliep oneerlijk zegt Europees Hof

Het Europese Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg heeft geoordeeld dat de Koerdische leider Abdullah Öcalan in 1999 geen eerlijk proces gekregen heeft. Turkije staat nu onder zware druk om een nieuw proces te organiseren, zeker met het oog op de onderhandelingen voor toetreding tot de Europese Unie.

Turkije heeft Öcalan niet menselijk behandeld bij zijn arrestatie in Kenia en zijn overbrenging naar Turkije. Het proces was niet eerlijk en onafhankelijk. Öcalan mag sindsdien ook te weinig contact hebben met zijn advocaten, oordeelde het Hof in Straatsburg vandaag. In het arrest staat niet expliciet vermeld dat het proces tegen Öcalan moet worden overgedaan, een nieuw proces is alleen “een mogelijke optie”.Het comité van ministers van de Raad van Europa moet beslissen wat de volgende stap is.

Twee jaar geleden deed het Hof voor de Mensenrechten al een gelijkaardige uitspraak, maar toen gingen zowel Turkije als de advocaten van Öcalan in beroep. Voor de ene ging de uitspraak niet ver genoeg, voor de andere te ver. Het nieuwe arrest is definitief, maar niet bindend. Toch zal Turkije de uitspraak moeilijk kunnen negeren. De Europese Unie ziet namelijk scherp toe op de rechten van de Koerden en Turkije begint in oktober te onderhandelen met de EU over lidmaatschap.

Als leider van de Koerdische Arbeiderspartij PKK, opgericht in 1978, heeft Öcalan 20 jaar lang gestreden voor autonomie van het Koerdische volk in Turkije. Tot 1991 waren de Koerden in Turkije namelijk niet erkend als een apart volk. Zo waren onderwijs en radio- en tv-uitzendingen in de eigen taal lang verboden. In 1980 vluchtte Öcalan naar Syrië, maar van daaruit bleef hij jarenlang zijn PKK-rebellen aanvoeren.

Turkije beschuldigt hem ervan ruim 30.000 doden op zijn geweten te hebben. Onder de slachtoffers waren niet alleen Turken, maar ook Koerden die weigerden om de eis voor autonomie te steunen. In 1998 moest Öcalan Syrië verlaten en een jaar later werd hij uiteindelijk op James-Bondachtige manier gearresteerd in Kenia. In 1999 werd hij in Turkije terdoodveroordeeld wegens terrorisme. Die straf werd later omgezet in levenslang.

Benedictus XVI nodigt landen uit tot Vaticaan

Paus Benedictus XVI heeft landen die geen diplomatieke banden met het Vaticaan hebben, uitgenodigd die betrekkingen binnenkort wel aan te gaan. De paus noemde geen specifieke landen, maar volgens vertegenwoordigers van het Vaticaan doelde hij mogelijk op China, Saudi-Arabië en Vietnam.

Benedictus deed zijn uitspraak in een toespraak tot de ambassadeurs van 174 landen waarmee het Vaticaan banden heeft. Hij zei het op prijs te stellen dat sommige van de landen waarmee het Vaticaan geen betrekkingen onderhoudt na de dood van paus Johannes Paulus II en zijn verkiezing tot paus iets van zich hebben laten horen en te hopen dat die landen binnenkort zullen zijn vertegenwoordigd bij de Heilige Stoel.

Chinese regeringsvertegenwoordigers condoleerden het Vaticaan na het overlijden van Johannes Paulus II en Saudi-Arabië en Vietnam waren vertegenwoordigd bij de beëdiging van Benedictus. China liet weten open te staan voor diplomatieke betrekkingen met het Vaticaan, maar alleen als het Vaticaan de banden met Taiwan verbreekt. De betrekkingen tussen Vietnam en het Vaticaan worden bemoeilijkt door de eis van de Vietnamese regering dat zij het laatste woord krijgt bij benoemingen door het Vaticaan. Vietnam is na de Filipijnen het Zuidoost-Aziatische land met de meeste katholieken.

Golf van aanslagen teistert Irak

Bij een aanslag in een drukke winkelbuurt in Bagdad zijn minstens vijftien mensen om het leven gekomen en raakten 60 mensen gewond. De hevige explosie gebeurde rond elf uur plaatselijke tijd en veroorzaakte grote paniek in de drukke buurt.

Nog in Bagdad werd een Iraakse generaal vanmorgen doodgeschoten toen hij op weg was naar zijn werk bij het ministerie van Defensie. De auto van het slachtoffer, brigadegeneraal Iyad Imad Mahdi, werd vanuit twee passerende auto’s onder vuur genomen. Iraakse overheidsvertegenwoordigers zijn een belangrijk doelwit van de opstandelingen in Irak.

Bij twee aanslagen met autobommen in Kirkuk, in het noorden van het land, vielen twee doden en vier gewonden. Een van de aanslagen werd gepleegd in de buurt van een moskee.

Gisteren kwamen bij bomaanslagen zeker 69 mensen om het leven en vielen honderdzestig gewonden, waarmee deze dag een van de bloedigste was sinds de parlementsverkiezingen van drie maanden geleden. De meeste aanslagen waren gericht tegen de politie. (Lees meer…)

Sinds de opstandelingen hun aanslagen twee weken geleden opvoerden, zijn er vierhonderd doden gevallen. Een woordvoerder van het Amerikaanse leger zei dat het dagelijkse aantal aanvallen begin mei rond de zeventig lag. In februari en maart waren dat er dertig tot veertig.

"Recht op wapen even belangrijk als vrije mening"

Het recht om wapens te bezitten is net zo belangrijk als de vrijheid van meningsuiting en godsdienst. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice gezegd in een interview met Larry King op de Amerikaanse nieuwszender CNN.

Rice onderbouwde haar stelling door te vertellen over haar vader en zijn vrienden, die zich in het begin van de jaren ‘60 bewapenden om de zwarte gemeenschap in Birmingham in de zuidelijke staat Alabama te beschermen tegen gewelddadige blanke racisten.

Een bomaanslag op een kerk in Birmingham die aan vier zwarte meisjes het leven kostte, vormde in 1963 een keerpunt in de burgerrechtenstrijd. Rice zei dat de stichters van de VS, die het recht op wapenbezit vastlegden in grondwet, inzagen dat mensen als haar vader, een zwarte dominee, in bepaalde omstandigheden niet zouden kunnen rekenen op politiebescherming.

Piloten Cessna vrijgelaten na incident Washington

De FBI heeft de twee mannen vrijgelaten die gisteren met een vliegtuigje in het verboden luchtruim boven het Witte Huis en het Capitool in Washington vlogen. De schending van het verboden luchtruim boven de Amerikaanse hoofdstad leidde tot de evacuatie van meer dan 10.000 mensen uit het Amerikaanse parlement en het Witte Huis. Het alarm duurde 17 minuten.

“Ren, dit is geen grap, verlaat het gebouw”, riep een geheim agent naar een verslaggever in het Capitool toen het vliegtuig naderde. Senatoren en toeristen werden met spoed naar buiten gemaand, toen bekend werd dat een onbekend toestel op één a twee minuten van de regeringsgebouwen verwijderd was. In het Witte Huis moesten onder andere Laura Bush, bezoekster Nancy Reagan en vice-president Dick Cheney worden geëvacueerd. President George Bush was niet in Washington.

Enkele minuten nadat iedereen werd aangemaand de gebouwen te verlaten, werd het alarm afgeblazen en mocht iedereen terug naar zijn kantoor. Het vliegtuigje, een Cessna, kon worden onderschept door twee F-16’s en een helikopter. Na de landing werden de mannen gearresteerd. De twee worden nu dus niet vervolgd maar zouden door het FAA bestraft kunnen worden, verklaarde een woordvoerder van het FBI. Het FAA is de Amerikaanse federale administratie voor de burgerluchtvaart.

Het FBI gaf geen details over de omstandigheden waarin de twee mannen het verboden luchtruim waren ingevlogen. Volgens verschillende Amerikaanse bronnen waren de arrestanten, Jim Sheaffer en Troy Martin, in Smoketown (Pennsylvania) opgestegen en onderweg naar een vliegshow in de staat North Carolina. Een van de twee zou een ervaren piloot zijn geweest, de andere een leerling.
Het is niet bekend wat ze in de verboden vliegzone boven Washington deden.

De Amerikaan John Henderson, net als het tweetal lid van de Vintage Aero Club uit Pennsylvania, vertelde aan CNN dat het duo geen kwade bedoelingen had. Ook federale ambtenaren gaan er vooralsnog vanuit dat er geen serieuze dreiging was. Het luchtruim boven Washington is streng gereglementeerd. Sinds de aanslagen van 11 september 2001 in de VS zijn er nog strengere maatregelen van kracht. Het is echter niet de eerste keer dat kleinere vliegtuigen de verboden zone binnenvliegen.

Toppolitici beschuldigd in Oil For Food-schandaal

Een Amerikaanse senaatscommissie die het VN-hulpprogramma “Olie voor Voedsel” in Irak bestudeert, publiceerde vandaag bewijsmateriaal tegen de Franse ex-minister Charles Pasqua en de Britse afgevaardigde George Galloway. Het tweetal wordt ervan beschuldigd Iraakse steekpenningen te hebben aangenomen.

De subcommissie leidt uit documenten af dat Pasqua aankoopbonnen had ontvangen voor 11 miljoen vaten Iraakse olie. Bovendien zou een assistent van Pasqua, Bernard Guillet, bonnen ontvangen hebben voor 5 miljoen olievaten. “De bewijsstukken tonen ook aan dat Pasqua probeerde zijn activiteiten te verbergen om politieke redenen en omdat hij politieke schandalen vreesde”, legt de subcommissie uit in een verslag.

Het Britse Labour-parlementslid George Galloway zou ongeveer 20 miljoen aankoopbons van olievaten gekregen hebben. Galloway was in 2003 fel gekant tegen de oorlog in Irak en werd vorige week bij de parlementsverkiezingen opnieuw verkozen. Galloway won in december 2004 een proces wegens laster tegen de krant “Daily Telegraph” over dit onderwerp.

Tientallen pagina’s fotokopieën van documenten, waarvan sommigen in het Arabisch, zullen de beschuldigingen verduidelijken die Pasqua en Galloway herhaaldelijk ontkend hebben. De commissie wordt voorgezeten door de Republikein Norman Coleman.

11 mei 2005

Eiland Lampedusa overstelpt met vluchtelingen

In nog geen twaalf uur tijd zijn bijna 700 vluchtelingen met boten op het eiland Lampedusa, ten zuiden van Sicilië, neergestreken. De Italiaanse overheid wijt de vluchtelingenstroom aan het goede weer op de Middellandse Zee. De opvangkampen op Lampedusa zijn oververzadigd. De kampen, die hoogstens voor 190 vluchtelingen zijn uitgerust, worden bevolkt door ruim 1.000 mensen uit Afrika en Azië. De overheid denkt dat de meeste boten de oversteek wagen vanaf de Libische kust.

“Er dreigt een catastrofe op Lampedusa”, waarschuwt het Italiaanse persbureau Ansa. Terwijl de stroom van illegale vluchtelingen tijdens de wintermaanden en het voorjaar door de ruwe zee stillag, gelden de zomermaanden als ideale tijd voor een ongevaarlijke overtocht. Vele passagiers beschouwen Italië enkel als transitland en willen uiteindelijk naar Duitsland of Frankrijk.

Vaak komt het bij de overtocht tot drama’s. De afgelopen jaren kwamen tientallen mensen om van honger of dorst op de compleet overladen boten. Anderen verdronken nadat de smokkelaars hen hadden gedwongen in zee te springen en de laatste kilometer naar land te zwemmen.

Aardverschuiving in China bedelft dorpsbewoners

Een aardverschuiving heeft in Noord-China 24 dorpsbewoners in hun huizen bedolven. Volgens de reddingsdiensten is er weinig hoop op overlevenden.

Het ongeval in het bergdorp Qiaonan gebeurde maandagavond al, maar de graafmachines slaagden er pas vandaag in om door te dringen tot de bedolven huizen van elf gezinnen. “Er kon tot nog toe niemand geborgen worden”, vertelt een hulpverlener. Slechts 16 dorpsbewoners konden zich redden. “Alle anderen sliepen toen de grondverschuiving gebeurde.”

De aarde kwam los op een steile helling over een lengte van 250 meter en een hoogte van 80 meter. De aardmassa wordt op 650.000 kubieke meter geschat. De oorzaak is nog niet duidelijk. Voor de grondverschuiving had het niet geregend.

Oostenrijk en Slowakije voor Europese grondwet

Het Oostenrijkse parlement heeft vandaag met een overweldigende meerderheid de Europese grondwet goedgekeurd. Ook in Slowakije stemde het parlement vandaag voor de grondwet.

De Europese grondwet werd in het Oostenrijkse parlement bijna unaniem goedgekeurd. Zowel de twee rechtse coalitiepartijen als de sociaal-democraten en groenen van de oppositie stemden voor de grondwet. Slechts één extreem-rechtse kandidaat stemde tegen in de Nationalrat, de Oostenrijkse Kamer.

Vandaag werd er ook in het Slowaakse parlement gestemd over de Europese grondwet. Een overweldigende meerderheid stemde voor de grondwet. Van de 147 aanwezige volksvertegenwoordigers stemden er 116 voor en 27 tegen. Er waren vier onthoudingen. Voor de ratificatie was een drie vijfde meerderheid nodig.

In totaal zijn er nu al acht landen in de Europese Unie die de grondwet hebben geratificeerd. Litouwen, Hongarije, Slovenië, Italië en Griekenland ratificeerden de Europese grondwet al via parlementaire weg. Spanje deed dat via een referendum. In ons land gaf de Senaat al zijn zegen, later volgt normaal ook de Kamer. Er wordt vooral uitgekeken naar de uitslag in Frankrijk, op 29 mei. Tot voor kort hadden de tegenstanders daar in de peilingen de bovenhand. Het Nederlandse referendum volgt kort nadien, volgend jaar mag het Britse volk oordelen.

Lees ook:
Bulgarije ratificeert toetredingsverdrag EU

Amerikanen openen vuur op Afghaanse betogers

De Afghaanse politie en Amerikaanse militairen hebben het vuur geopend om honderden studenten te verdrijven die betoogden in de oostelijke stad Jalalabad. De studenten sloegen ruiten van auto’s en winkels in, gooiden stenen naar een Amerikaans konvooi en drongen een complex van de Verenigde Naties binnen en staken daar twee auto’s in brand. Volgens de autoriteiten zijn twee studenten doodgeschoten en veertig gewond geraakt, van wie velen door kogels.

De studenten protesteerden voor de tweede dag op rij tegen “ontheiliging” van de koran in het Amerikaanse gevangenkamp Guantanamo op Cuba. “Politie, leger en Amerikanen schieten in de lucht. We proberen de situatie onder controle te krijgen, maar ik denk dat het onmogelijk is”, zei het hoofd van de inlichtingendienst, Sardar Shah. Op zeker moment gooiden de demonstranten stenen naar Amerikaanse voertuigen terwijl ze “Dood aan Amerika” en “Dood aan Bush” riepen, zei Shah. De Amerikanen schoten in de lucht en verdwenen daarna snel, getuigde Shah.

Na de schietpartij werden de mensenmassa’s alleen maar groter en verkeer op straat was onmogelijk, meldde een cameraman van AP-TV. Een Amerikaanse legerwoordvoerster in Kabul zei geen informatie te hebben over de gebeurtenissen in Jalalabad. In steden in de buurprovincie Laghman en Khost, verder naar het zuiden, werden soortgelijke protestmarsen gehouden, maar daar bleven de demonstraties geweldloos.

Het protest begon gisteren naar aanleiding van een artikel in Newsweek, waarin wordt gemeld dat Amerikaanse ondervragers in Guantanamo Bay korans op de toiletpot legden en in ten minste één geval een koran doorspoelden. Het zou gaan om bewuste intimidatie van de moslimgevangenen. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de gemelde schennis gisteren ernstig en zei dat onderzoek geboden is. De vernieling van elk heilig boek, de bijbel, de koran of een ander geschrift, is onaanvaardbaar en past niet in het beleid of de praktijk van de Verenigde Staten, zei een woordvoerder.

De studenten die gisteren in Jalalabad demonstreerden, eisten dat alle gevangenen uit Guantanamo worden vrijgelaten en garanties dat de Amerikaanse troepen niet voor altijd in het land blijven. Net vandaag heeft de Afghaanse president Hamid Karzai in Brussel de NAVO opgeroepen om steun te blijven leveren aan zijn land. Afghanistan heeft niet alleen een helpende hand nodig bij het verzekeren van de veiligheid, maar ook bij de uitbouw van de democratische instellingen. Dit ook na de parlementsverkiezingen van 18 september, luidde het.

Gisteravond is Karzai in ons land aangekomen voor een driedaags bezoek. Vanmorgen trok hij naar de NAVO-hoofdzetel, waar hij de Noord-Atlantische Raad toesprak, de hoogste beslissingsinstantie van de NAVO. Karzai vroeg uitdrukkelijk om hulp van de internationale gemeenschap bij de uitbouw van de instellingen, zoals leger, politie, en gerechtelijk apparaat. De Afghaanse president rekent ook op het buitenland om een onderbouwd alternatief plan te helpen ontwikkelen voor de welig tierende opiumteelt.

De strijd tegen de drugs is één van de prioriteiten voor de autoriteiten in Kaboel, maar aan de andere kant dient voorzien in een alternatief voor de vele mensen voor wie de opiumteelt de voornaamste bron van inkomsten is. De teelt maakte in 2004 zo’n 60 procent uit van het BBP van Afghanistan.

Secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer verzekerde Karzai dat de NAVO Afghanistan niet in de steek zal laten. De Nederlander herinnerde ook aan de uitbreidingsplannen met ISAF-vredestroepen. De momenteel ongeveer 8.000 manschappen sterke vredesmacht is nu actief in Kaboel, het noorden en het westen van het land, maar wil haar aanwezigheid op korte termijn uitbreiden naar het zuiden en het zuidoosten van Afghanistan.

In de voormiddag is Karzai ontvangen door premier Verhofstadt en andere ministers in het Egmontpaleis. De Belgische regering heeft bij de officiële ontvangst aangedrongen op een degelijk onderzoek naar de moord op vijf medewerkers van Artsen Zonder Grenzen in Afghanistan een jaar geleden. Toen liepen de vijf in een hinderlaag in het noordwesten van Afghanistan. Onder hen was de Vlaamse hulpverleenster Hélène De Beir uit Kortrijk.

President Karzai engageert zich om er voor te zorgen dat diegenen die achter de moord zitten, “zo snel mogelijk” gestraft worden. Dat zei hij op een persconferentie vandaag. Karzai wees erop dat hij vrijdag voor zijn terugreis naar Kaboel een ontmoeting heeft met de vader van de vermoorde Hélène. Hij zal hem zijn medeleven betuigen en hem verzekeren dat de verantwoordelijken voor de moord snel voor de rechtbank zullen gebracht worden.

Premier Guy Verhofstadt beloofde de Afghaanse president Hamid Karzai dan weer extra steun voor het democratiseringsproces. Ons land trekt extra geld uit voor het verkiezingsproces en de strijd tegen drugs, en zal nagaan hoe Belgische investeringen in Afghanistan kunnen aangemoedigd worden.

Op een donorconferentie in Tokyo, in januari 2002, beloofde ons land Afghanistan zo’n 30 miljoen euro voor de periode 2002-2006. Daar komt nu een extraatje bovenop, stelde Verhofstadt tijdens een persconferentie na het bilateraal onderhoud met Karzai. België geeft 1 miljoen dollar om het verkiezingsproces in Afghanistan te ondersteunen en trekt 600.000 dollar uit voor de strijd tegen de opiumteelt in Afghanistan. Voor Karzai en zijn regering is de strijd tegen drugs een prioriteit.

Verhofstadt herinnerde de Afghaanse president aan de bijdrages die ons land geleverd heeft en levert aan de door de NAVO geleide ISAF-vredesmacht. Van het najaar van 2004 tot februari van dit jaar had België zo’n 630 manschappen in Afghanistan. Momenteel zijn er dat nog ongeveer 250, maar er komen versterkingen met het oog op het verzekeren van de veiligheid rond de periode van de parlementsverkiezingen op 18 september. Ons land stuurt deze zomer ook vier F-16-gevechtsvliegtuigen, en het vijftal Belgische militairen in Kunduz krijgt versterking.

Verhofstadt en Karzai raakten het ook eens om Afghaanse vluchtelingen die momenteel in ons land verblijven, terug naar hun vaderland te halen. De FOD Binnenlandse Zaken zet binnenkort de eerste stappen. De ministeries voor Economie van beide landen zullen bekijken op welke manier Belgische investeringen in Afghanistan kunnen worden gepromoot. Ook de mogelijkheden voor Afghaanse export naar België zullen bestudeerd worden.

Gisteren bracht Karzai al een bezoek aan het Europees Parlement in Straatsburg. Daar heeft hij de parlementsleden toegesproken. Hij brak een lans voor meer verantwoordelijkheid en kansen voor de vrouwen in zijn land. Hij drong ook aan op betere toegang van Afghaanse landbouwproducten tot de Europese markt om de opiumteelt doeltreffend te kunnen bestrijden. (Lees meer...)

Reeks aanslagen in Irak eist tientallen levens

Een reeks aanslagen op verscheidene plaatsen in Irak heeft vanmorgen het leven gekost aan minstens 64 mensen. Het aantal gewonden liep op tot 120.

In het Noord-Iraakse plaatsje Hawija, 240 kilometer te noorden van Bagdad, ontplofte een autobom bij een wervingsbureau voor het leger en de politie in Noord-Irak. Volgens tv-zender al-Arabiya zijn daarbij zeker 30 doden en 31 gewonden gevallen. De politie bevestigt dat er slachtoffers zijn, maar kan nog geen aantallen noemen. Ook was niet duidelijk of de bomauto bij het bureau geparkeerd stond of dat iemand ermee op de rij werkzoekenden was ingereden.

In Tikrit, de geboorteplaats van de gevangengenomen ex-president Saddam Hussein, kwamen 31 mensen om en raakten 66 gewond bij een zelfmoordaanslag op een kleine markt bij een politiebureau. Een woordvoerder zei dat de dader de bomauto bij het bureau wilde laten ontploffen. Toen bewakers dat verhinderden reed hij de auto het plein op, waar deze ontplofte temidden van een grote groep mensen. Het was kwart over zeven ‘s ochtends, een tijdstip waarop veel dagloners uit de omgeving op de markt staan te wachten op aannemers die werklui nodig hebben. Vrijwel alle slachtoffers waren burgers.

Vrijdag vielen in Tikrit acht doden en zeven gewonden bij een zelfmoordaanslag waarbij een als taxi gecamoufleerde auto inreed op een politiebusje. Naar aanleiding daarvan vaardigden de plaatselijke autoriteiten een verordening uit die inwoners verplicht met meer dan één persoon in de auto te rijden. Mensen die een zelfmoordaanslag willen legen, en die meestal in hun eentje opereren, kunnen zo gemakkelijker worden opgemerkt.

President Bush ontsnapt nipt aan moordaanslag

Tijdens het bezoek van de Amerikaanse president George Bush aan de Georgische hoofdstad Tbilissi werd een granaat naar hem geworpen. De granaat ontplofte echter niet. Dat melden de veiligheidsdiensten van Bush nadat ze gisteravond de informatie kregen van de Georgische autoriteiten.

Een politieman van de Georgische veiligheidsdiensten onderschepte de granaat die niet was ontploft. De veiligheidsdiensten van Bush zouden niets gemerkt hebben en werden pas geïnformeerd na het vertrek van Bush uit Georgië. Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken ontkent het bericht en noemt het een leugen. Hij zei dat de autoriteiten later op het incident zullen terugkomen.

De beveiliging van de bijeenkomst op het Vrijheidsplein was zeer strak. De Georgische politie was talrijk aanwezig op het plein en op de daken waren Amerikaanse scherpschutters geposteerd. Bij de toegangen tot het plein stonden Georgische en Amerikaanse agenten die alle bezoekers controleerden. Iedereen moest metalen voorwerpen afleggen alvorens een detector te passeren - ook Georgische artiesten, van wie sommigen namaakmunitie op hun kostuum droegen.

Lees ook:
Bush ontmoet Georgische president Saakasjvili

Busongeluk Filipijnen veroorzaakt 24 slachtoffers

Een busongeluk in de Filipijnen heeft aan zeker 24 passagiers het leven gekost. Negen raakten gewond. De bus viel om en sloeg tegen rotsen langs de weg aan toen zijn remmen het begaven tijdens een steile afdaling. De bus reed over de Marcos-snelweg vanuit de hooggelegen stad Baguio, tweehonderdvijftig kilometer ten noorden van Manilla. De televisie toonde een totaal verhakkelde bus en lichamen die over de weg verspreid lagen.

Bulgarije ratificeert toetredingsverdrag EU

Het Bulgaarse parlement heeft het toetredingsverdrag met de EU geratificeerd. Op 25 april had Bulgarije, samen met Roemenië, het toetredingsverdag al ondertekend. De Bulgaarse regering liet het verdrag nog voor 25 juni ratificeren door het parlement in Sofia, want op die dag vinden verkiezingen plaats. De regering wil de bevolking tonen dat alle offers van het voorbije decennium de moeite lonen.

Als Bulgarije zijn best doet, is het vanaf 1 januari 2007 lid van de Europese Unie. Zoniet kan het makkelijk een jaar later worden. Reden is een zeer strenge “vrijwaringsclausule”. De EU-lidstaten kunnen hierdoor beslissen tot een jaar uitstel als ze vinden dat Bulgarije achterstand oploopt in de strijd tegen de criminaliteit en de corruptie. Voor Bulgarije moet die beslissing bij unanimiteit genomen worden, wat zeer onwaarschijnlijk is. Die nieuwe clausule komt bovenop alle andere clausules en procedures om EU-lidstaten en kandidaat-lidstaten in de pas te laten lopen.

Lees ook:
Oostenrijk en Slowakije voor Europese grondwet

10 mei 2005

Zwitserse gletsjer ingepakt met speciale folie

De top van de gletsjer Gurschen in het Zwitserse Andermatt is ingepakt met een reflecterende folie, in een poging het voortschrijdende smelten van ijs en sneeuw te voorkomen. De folie verpakt zo’n 2.500 tot 3.000 vierkante meter van de gletsjer, de oppervlakte van een half voetbalveld.

De gletsjer wordt niet om milieuvriendelijke redenen verpakt: als hij verder zou smelten, is de nabijgelegen skipiste niet meer bereikbaar. Omdat dat te overbruggen, wordt een gedeelte nu dus ingepakt tot het skiseizoen begint. De gletsjer ligt op 3.000 meter en zonk de laatste vijftien jaar zo’n 20 meter.

De Zwitserse natuurbeschermingsorganisatie Pro Natura verweet de uitbater van het ski-oord volstrekt ontoereikende maatregelen te nemen en merkte op dat het parkeerterrein van Andermatt momenteel wordt uitgebreid. “Dat is bijna te absurd om waar te zijn”, aldus een verklaring van Pro Natura. De milieuorganisatie Greenpeace zegt dat het beter zou zijn de CO2-uitstoot te verminderen dan de gletsjer in te pakken. Andere milieuorganisaties vinden het inpakken van de gletsjer “absurd”.

Ook in Oostenrijk zijn al gletsjergebieden ingepakt. De afgelopen jaren zijn de gletsjervelden in de Alpen door de opwarming van de aarde heel wat kleiner geworden.

Politie LA vuurt 120 schoten af op onschuldige

Tien politiemensen van Los Angeles hebben zeker 120 schoten gelost op een auto die ze achtervolgden. De ongewapende bestuurder en een agent zelf raakten daarbij gewond.

Het incident startte maandag, kort na middernacht plaatselijke tijd. Agenten waren naar de wijk Compton opgeroepen in verband met een melding van schoten en waren daarbij gezegd uit te kijken naar een witte Chevrolet. Op dat ogenblik reed Winston Hayes al vier uur met zo’n auto door de wijk. Toen de agenten ter plaatse aankwamen, probeerden zij met de man te praten. Hij scheurde echter weg, waarna een wilde achtervolging doorheen de smalle straten van de wijk volgde.

Op een gegeven moment opende de politie het vuur, hoewel bewoners van de wijk hadden geroepen niet te schieten. Omwonenden in hun voortuintje dienden vliegensvlug te bukken voor rondvliegende kogels. Minstens vijf huizen vertoonden kogelinslagen. Hayes zelf werd vier keer geraakt, en belandde in het ziekenhuis. Zijn toestand is stabiel. Een agent liep minder erge verwondingen op. Sommige bewoners noemen het een mirakel dat niet meer mensen zijn geraakt.

Volgens de LA Times hebben de autoriteiten geen aanwijzingen dat de bestuurder bij de door de bewoners aan de politie gemelde schietpartij betrokken was. De enige link was dat hij in eenzelfde wagen reed als degene die door de omwonenden als verdacht was opgegeven. Bij zijn arrestatie vertelde Hayes wel dat hij zwaar onder de drugs zat.

Italië trekt zich begin 2006 uit Irak terug

Italië zal zijn militairen in Irak vermoedelijk begin 2006 terugtrekken, na de voor eind dit jaar geplande Iraakse verkiezingen. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Gianfranco Fini heeft dat vandaag gezegd. Premier Silvio Berlusconi noemde eerder september als tijdstip voor het begin van de terugtrekking.

Fini zei dat de fasegewijze terugtrekking zou kunnen beginnen na de Iraakse verkiezingen van december. Een precies tijdstip kon hij niet geven, ook al omdat hij het niet onmogelijk acht dat de verkiezingen enkele maanden worden opgeschort.

Berlusconi kondigde een terugtrekking van driehonderd manschappen aan voor begin september, hoewel hij een slag om de arm hield en zei dat een en ander in overleg zou gebeuren met de door Washington geleide coalitie en met de Iraakse regering. Ook Fini benadrukte dat Italië zijn troepen zeker niet zonder overleg zal terugtrekken.

De ongeveer drieduizend Italiaanse militairen zijn gelegerd in de zuidelijke Iraakse stad Nasiriyah. De Italiaanse regering is in eigen land onder grote druk komen te staan om de militairen terug te trekken na het doodschieten van de Italiaanse geheim agent Nicola Calipardi, afgelopen 4 maart, door Amerikaanse militairen. Calipardi had net de vrijlating weten te bewerkstelligen van de Italiaanse journaliste Giuliana Sgrena.

Rusland en EU gaan meer samenwerken

De leiders van Rusland en de Europese Unie hebben in Moskou eindelijk hun langverwachte partnerschapsakkoord ondertekend. De Russische president Vladimir Poetin en voorzitter José Manuel Barroso benadrukten allebei dat het akkoord is bedoeld om barrières tussen mensen te slechten.

Het akkoord is vooral een blauwdruk voor de ontwikkeling van de betrekkingen tussen Rusland en de EU in de toekomst. Er staan weinig echte details in. Het moet vooral leiden tot een bredere samenwerking tussen de partijen in de economische sfeer. De partijen hopen er de toegang van EU-lidstaten tot Russische brandstof mee te vergemakkelijken en Europese investeerders naar Rusland te lokken.

De struikelblokken in de onderhandelingen over het akkoord, het Europese plan om illegale immigranten uit het oosten terug te sturen naar Rusland en een nieuwe visumregeling voor Russische bezoekers van de EU, zijn niet in het document opgenomen. Poetin zei dat Rusland nooit immigranten terug zal nemen die via zijn grondgebied naar de EU zijn gereisd, omdat het daarmee wellicht hun rechten schendt. Barroso zei echter dat zonder de Russische goedkeuring van dat plan er geen versoepeling van de Europese visumregeling voor Russen te verwachten is.

Het Russische ministerie meldde eerder dat de onderhandelingen over beide kwesties nog worden voortgezet. Poetin zei wel dat hij zal blijven streven naar de algehele afschaffing van de visumregeling voor verkeer tussen Rusland en de EU. Hij erkende echter dat Rusland daarvoor wel eerst verdragen moet sluiten met andere voormalige sovjetrepublieken.

Rusland en de EU zijn grote handelspartners, maar geen echte vrienden. Zeker sinds de toetreding van tien nieuwe landen tot de EU vorig jaar, waaronder voormalige sovjetrepublieken en sovjetsattelietstaten, is de relatie tussen de partijen verslechterd. De betrekkingen bereikten een dieptepunt in december toen de Russen de EU beschuldigden van inmenging in de politieke crisis in Oekraïne, waar de Oranje Revolutie in volle gang was.

Toch verhandelen de beide giganten jaarlijks voor bijna honderd miljard euro aan goederen. Rusland is de op vier na grootste handelspartner van de EU, en de EU zelfs de grootste van de Russen. Rusland exporteert voor zeventig miljard naar de EU, dat voor 30 procent van haar olie en gas afhankelijk is van de Russen.

Afghaanse president Karzai op bezoek in België

Vanavond is de Afghaanse president Hamid Karzai in ons land aangekomen voor een driedaags bezoek. Hij bracht al een bezoek aan het Europees Parlement. Morgen wordt hij officieel ontvangen door de Belgische regering. Verder zal hij ook nog de NAVO bezoeken.

Hamid Karzai kreeg vandaag voor zijn toespraak in het Europees parlement in Straatsburg opmerkelijk lang applaus. Karzai benadrukte dat de vrouwen in het nieuwe Afganistan veel meer aan bod komen dan ooit voordien. Morgen praat hij met Verhofstadt. Eén van de agendapunten is de moord op vijf medewerkers van Artsen zonder Grenzen (AZG), vorig jaar in Afghanistan.

In september zijn er parlementsverkiezingen in Afghanistan en Karzai vraagt de Europese Unie om langdurige steun. “De verkiezingen zijn immers geen eindpunt”, zo zei hij. “Namens het Afghaanse volk kom ik de Unie voor haar militaire en financiële hulp bedanken en tegelijkertijd vragen dat ze ons verder zal steunen”, aldus Karzai. De Europese Unie is één van de grootste donoren van Afghanistan. In 2002 deed de Unie een toezegging voor 1 miljard euro voor de volgende 5 jaar. Die belofte wordt strikt nageleefd en zelfs overtroffen. De vorige jaren schommelde de steun van de Commissie meestal rond de 300 miljoen euro per jaar.

Karzai wees vooral op de economische noden van zijn land. Het zou volgens hem een grote stap voorwaarts zijn mochten Afghaanse producten ook op de Europese markt toegang krijgen. Het gaat hier vooral om druiven, abrikozen en citrusvruchten.

In het nieuw Afghaanse parlement zal zowat 30 procent vrouwen zitten, althans dat hoopt Karzai. De Afghaanse president is daar tevreden mee, ook al omdat de vrouwen nu topfuncties in de samenleving krijgen. Er is al een vrouwelijke minister en gouverneur. “Ik zou natuurlijk graag hebben dat er meer vrouwen worden verkozen, maar zelfs in vele Europese landen is 30 procent een onhaalbaar doel", zo besloot de president.

Woensdagochtend trekt Karzai naar de NAVO-hoofdzetel in Evere voor een onderhoud met secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer. Eerste bekommernis is het versterken van de NAVO-vredestroepen om de veiligheid te kunnen garanderen tijdens de parlementsverkiezingen in Afghanistan op 18 september.

Woensdagmiddag zal Karzai dan ontvangen worden in het Egmontpaleis door premier Guy Verhofstadt en andere ministers. De premier is van plan om het dossier van de moord op vijf medewerkers van Artsen zonder Grenzen (AZG) bijna een jaar geleden in de noordwestelijke Afghaanse provincie Baghdis aan te kaarten. Francis de Beir, de vader van de Belgische Hélène, één van de vermoorde AZG-medewerkers, kreeg vannamiddag trouwens een telefoontje van de Afghaanse ambassade in België met de uitnodiging om vrijdagmorgen Karzai te ontmoeten.

AZG riep de Afghaanse autoriteiten dinsdag nog eens op tot een volledig en geloofwaardig onderzoek naar de moord op vijf van haar medewerkers. In de zaak zijn tot op heden geen aanhoudingen verricht en is nog geen gerechtelijke vervolging ingesteld, hoewel er een belangrijke verdachte is, aldus de internationale hulporganisatie. Francis de Beir zei tijdens de persconferentie dat hij van de Afghaanse ambassade in Brussel of de administratie Buitenlandse Zaken nooit iets gehoord heeft over de moord op zijn dochter.

Bloedige aanslag in Bagdad eist zeven levens

Bij een zelfmoordaanslag met een bomauto in het centrum van de Iraakse hoofdstad Bagdad zijn zeker zeven Irakezen gedood en zestien anderen gewond geraakt. De aanslag vond vanmorgen plaats omstreeks 09.40 uur plaatselijke tijd in de drukke winkelstraat Samoeraï. Een aanslag in dezelfde straat kostte zaterdag al het leven aan achttien mensen, onder wie twee Amerikaanse veiligheidsagenten.

Bush ontmoet Georgische president Saakasjvili

De Amerikaanse president George W. Bush heeft vanmorgen de Georgische president Michael Saakasjvili ontmoet in Tbilisi, de hoofdstad van Georgië. Het land is de eindbestemming van de Europese rondreis van de Amerikaanse president.

Na de ontmoeting heeft Bush een toespraak gehouden op het Vrijheidsplein. Uren voor de toespraak was het plein al volgestroomd met honderdduizenden mensen. De Amerikaanse president had er woorden van lof voor de rozenrevolutie van anderhalf jaar geleden, toen de westersgezinde Saakasjvili president werd.

De Verenigde Staten zijn ook bereid de voormalige Sovjetrepubliek Georgië te helpen bij het oplossen van conflicten met separatisten. “Met onze hulp kunnen die problemen zonder geweld worden opgelost”, aldus Bush. Hij wil niets opdringen maar bijvoorbeeld werken met de Verenigde Naties. “Dit is een kwestie die moet worden opgelost door de gekozen regering van Georgië en de ‘folks’ in de separatistische regio’s”, aldus Bush.

Vooral in de bergachtige grensstreken met Rusland zijn gewapende strijders actief die de Georgische staat niet erkennen. Voorts heeft het centrale gezag in Tblisi het geregeld aan de stok met bewoners van het zuidwestelijke Adjarië (400.000 inwoners).

Bush prees na gesprekken met president Saakasjvili tijdens een persconferentie Georgië als een bron van inspiratie voor vrijheidslievenden in heel de wereld. Hij beloofde Amerikaanse steun aan de hervormingen die de regering in Tblisi wil doorvoeren, en steun aan de ambities van het land zoals een eventueel lidmaatschap van de NAVO.

De Georgiërs zijn ontzettend blij met de komst van de Amerikaanse president. Zij hopen dat hij Rusland onder druk zal zetten om zijn twee overgebleven bases in Georgië te ontruimen en zijn steun aan twee separatistische regio’s te staken. Bush verzekerde zijn Georgische ambtgenoot dat de Verenigde Staten altijd een betrouwbare vriend zullen zijn voor Georgië en zei hij bereid te zijn te bemiddelen in het conflict over de bases.

President Michael Saakasjvili is advocaat en gewezen minister van Justitie. Hij studeerde in Amerika en Frankrijk en wordt gezien als een pro-westerse en pro-Amerikaanse figuur. In 2001 richtte hij zijn eigen partij op: de Nationale Bewegingspartij. De partij volgt een pro-westerse, op Amerika gerichte, democratische koers.

Na de verkiezingen van 2 november 2003 wierp Saakasjvili zich tijdens de massademonstraties op als een bevlogen redenaar en een charismatisch leider. Hij eiste het onmiddellijke aftreden van Sjevardnadze en zijn “corrupte” regeringsploeg, die hij van grootschalige fraude beschuldigde. Op 4 januari 2004 werd Saakasjvili met een ruime meerderheid van de stemmen verkozen tot president van Georgië. Saakasjvili, die getrouwd is met een Nederlandse, is al enkele jaren de populairste politicus van Georgië. Hij wordt door het Georgische volk ook wel “Mischa” genoemd.

09 mei 2005

Duitsland heeft eindelijk holocaust-monument

Na ruim vijftien jaar discussiëren en voorbereidingen treffen wordt morgen in Berlijn eindelijk het Duitse nationale holocaust-gedenkteken onthuld. De Duitse parlementsvoorzitter Wolfgang Thierse woont samen met joodse hoogwaardigheidsbekleders de plechtigheid bij.

Het monument bevindt zich bij de Brandenburger Tor en bestaat uit een golvend terrein van 2.711 betonblokken. De hellende blokken en de glooiende ondergrond zijn bedoeld om de verwarring van de joden op te roepen die slachtoffer werden van het nazi-regime. Bijna dertig jaar lang lag het terrein in het niemandsland tussen Oost- en West-Berlijn. Vanaf donderdag is het monument geopend voor het publiek.

De New-Yorkse architect Peter Eisenman zei vandaag dat hij wil dat zijn creatie onderdeel van het alledaagse leven wordt. Hij zei te willen dat mensen het terrein benutten om een stukje af te snijden. Ook het vooruitzicht van skateboarders, spelende kinderen en zelfs graffiti op zijn creatie schrikt hem naar eigen zeggen niet af.

Het idee voor een nationaal holocaust-gedenkteken is van auteur Lea Rosh. Zij bracht de kwestie in 1989 aan het rollen. Aan het einde van de jaren ‘90 was er voldoende politieke steun voor het initiatief. Een aantal controverses heeft ervoor gezorgd dat het project vertraging opliep. Zo is het anti-graffitilaagje op de betonblokken gemaakt door het bedrijf Degussa, dat mede-eigenaar was van de producent van het gifgas waarmee de joden werden vergast.

Voortvluchtige Karadzic gezien in Bosnië en Servië

De voortvluchtige ex-leider van Bosnisch Servië, Radovan Karadzic, is de afgelopen maand tweemaal gesignaleerd, meldt het Britse dagblad “The Guardian” vanmorgen. De eerste keer was op 14 april in een restaurant in het zuidoosten van Bosnië, waar hij lunchte met zijn vrouw Ljiljana. Een week later werd hij met een broer gezien in de Servische hoofdstad Belgrado.

De krant baseert zich op anonieme medewerkers van het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag die oorlogsmisdadigers uit de Balkanoorlogen van de jaren ‘90 opsporen. Zij noemen de informatie zeldzaam en ongebruikelijk betrouwbaar.

Karadzic bereidde zich tijdens de ontmoetingen met zijn familie ogenschijnlijk voor op het overlijden van zijn moeder Jovanka, die aan kanker leed. Zij stierf afgelopen donderdag op 83-jarige leeftijd en werd zaterdag begraven. Karadzic bevond zich niet onder de honderden belangstellenden die op de begrafenis afkwamen.

Karadzic is een van de laatste tien voortvluchtigen op het “verlanglijstje” van het Joegoslavië-Tribunaal. De psychiater was tussen 1992 en 1995 in het uiteengevallen Bosnië president van de etnische Serven. Hij is onder meer aangeklaagd voor genocide na de val van de enclave Srebrenica. Daar hebben Serviërs in 1995 ongeveer 8.000 Bosnische moslims gedood.

Spectaculaire herdenking WO II op Rode Plein

Op het Rode Plein in Moskou is vanmorgen de herdenkingsparade gehouden ter gelegenheid van de 60ste verjaardag van het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa. De Russische president en tientallen genodigde wereldleiders woonden de plechtigheden bij.

Meer dan 7.000 militairen en 2.500 Russische veteranen uit de Tweede Wereldoorlog namen op het Rode Plein deels in uniformen van het Rode Leger van destijds aan de parade deel. Talrijke legervoertuigen uit de oorlog werden speciaal voor de optocht nagemaakt. Het plein was voor de gelegenheid weer echt overwegend rood dankzij de talrijke vaandels uit de tijd van de Sovjetunie.

De Russische president Vladimir Poetin zei in een toespraak dat de verzoening tussen Rusland en Duitsland een van de belangrijkste naoorlogse verworvenheden is. Hij beklemtoonde ook dat zijn land nooit de bijdragen van andere bondgenoten in de strijd tegen het Duitse Derde Rijk (1933-1945) zal vergeten en dat er nooit meer een Koude Oorlog mag uitbreken.

Vooral Britse en Amerikaanse schepen brachten toen via de gevaarlijke noordoostelijke route tonnen goederen naar de Sovjetunie waarmee die de strijd op het Oostfront kon beslechten. Veel schepen werden daarbij getorpedeerd door Duitse onderzeeërs.

De westelijke geallieerden waren overigens massaal aanwezig in Moskou, met als belangrijkste de Amerikaanse president George W. Bush en de Franse president Jacques Chirac. Ook de Duitse kanselier Gerhard Schröder en de Japanse premier Junichiro Koizumi waren aanwezig. Voor België trok kamervoorzitter Herman De Croo naar Moskou. Hij vervangt premier Guy Verhofstadt die thuisblijft voor de onderhandelingen in het dossier Brussel-Halle-Vilvoorde. De Croo kwam gisteravond aan op de Moskovitische luchthaven Vnoukou.

De afloop van de ceremonie legden de leiders bloemen neer bij het monument voor de Onbekende Soldaat in Moskou.

Uit angst voor pro-Tsjetsjeense aanslagen werden zo’n 35.000 agenten ingezet in het centrum van de stad en 40 vliegtuigen en helikopters bewaakten het luchtruim. Het centrum van Moskou werd afgesloten en de Moskovieten werden gevraagd thuis te blijven. Nog om veiligheidsredenen werden enkel een paar Russische media en fotografen toegelaten op het Rode Plein. De internationale pers werd ondergebracht in het perscentrum van het hotel Rossiya, tegenover het Kremlin.

VS-president Bush was eerder ontvangen in de residentie van zijn Russische collega Poetin nabij Moskou. De ontmoeting komt op een ogenblik dat de relaties tussen beide staten erg gespannen zijn. De VS-steun aan de onafhankelijkheid van de Baltische republieken en van Georgië en de harde kritiek van Bush aan het regime in Wit-Rusland en het gebrek aan democratie in Rusland zelf hebben voor wrevel gezorgd.

Toch verliep de ontmoeting tussen Bush en Poetin vrij hartelijk. VS-minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice en haar ambtgenoot Sergei Ivanov omschreven hun ontmoeting als “erg direct en openhartig”. De twee presidenten hadden een formeel onderhoud, gevolgd door een diner met hun echtgenotes in de privéresidentie van de Russische president. Bush verkoos vandaag om aan de zijde van Poetin de “moed” en de “opoffering” van de Russen te benadrukken in hun strijd tegen de nazi’s.

In Europa heeft geen land zo geleden onder de oorlog als de Sovjetunie. Toch speelde sovjetleider Stalin een erg dubieuze rol. Zo sloot hij net voor de oorlog in 1939 een pact met Hitlers Duitsland over de verdeling van Polen. Dat weerhield Hitler er niet van om in juni 1941 de Sovjetunie binnen te vallen. Even leek het land in elkaar te storten, maar dankzij westerse konvooien met goederen hield Moskou toch stand en sloeg het de Duitsers terug tot in Berlijn.

De prijs was hoog: het westen van Rusland was vrijwel geheel verwoest en meer dan 26 miljoen inwoners waren omgekomen. De Tweede Wereldoorlog wordt in Rusland ook de “grote patriottische oorlog” genoemd. De Russische greep op Oost-Europa kreeg ook veel kritiek en duurde tot de val van het IJzeren Gordijn in 1989.

Na alle stijve plechtigheden werd er zondagavond op Trafalgar Square in Londen een groot muziekfeest gehouden om de 60ste verjaardag van de overwinning te vieren. Belangrijkste aanwezige was de grote vedette Dame Vera Lynn, die tijdens de oorlogsjaren veel succes kende. Zij kroop gisterenavond persoonlijk op het podium om nog eens haar hits uit de oorlog mee te zingen, waaronder “White Cliffs of Dover”.

De meeste liedjes werden gezongen door hedendaagse artiesten. Ook andere liedjes uit de oorlog oogstten veel succes bij het talrijk opgekomen publiek, onder meer deuntjes van de Amerikaanse orkestleider Glenn Miller.

De Britse koningin Elizabeth II brengt vandaag een bezoek aan de Kanaaleilanden naar aanleiding van de herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog. Samen met haar echtgenoot prins Philip gaat de koningin eerst naar Guernsey en dan naar Jersey, waar ze maandagavond een klank- en lichtspel bijwonen.

De eilanden waren destijds het enige Britse grondgebied dat bezet was door de nazi’s. Tijdens de vijf jaar bezetting werden 2.000 bewoners van de eilanden gedeporteerd naar Duitsland, onder hen ook leden van de kleine Joodse gemeenschap op de eilanden. De bewoners moesten onder dwang ook verdedigingsmuren bouwen, maar tot een Britse aanval kwam het niet.

De toenmalige Britse premier Winston Churchill oordeelde van bij het begin van de oorlog dat de eilanden niet te verdedigen waren en beval de terugtrekking van de Britse manschappen. Jersey en Guernsey bleven bezet tot het Duitse leger zich in mei 1945 overgaf.

Lees ook:
60 jaar geleden eindigde de tweede wereldoorlog
Einde WO II in heel de wereld herdacht
België herdenkt einde tweede wereldoorlog

Amerikanen doden 75 rebellen in Irak

Het Amerikaanse leger in Irak heeft de afgelopen 24 uur bij een operatie in de westelijke soennitische provincie al-Anbar, vlakbij de Syrische grens, zeker 75 rebellen gedood. Dat heeft het leger vanmorgen meegedeeld.

Bij de gedode rebellen waren ook niet-Irakezen. “De operatie, die zowel door de grondtroepen als de luchtmacht uitgevoerd werd, reikte van het noorden van de Eufraat tot de al-Jazeera woestijn”, deelde het leger mee. “De regio staat bekend om zijn smokkelroutes en biedt buitenlandse rebellen een onderkomen.” Over mogelijke Amerikaanse slachtoffers wordt niets gemeld.

In Bagdad zijn vanmorgen vier Iraakse politiemannen omgekomen toen een zelfmoordterrorist een autobom tot ontploffing bracht. Acht anderen raakten gewond. Ook de dader kwam om het leven. De aanslag gebeurde op het moment dat een politiepatrouille een kruispunt voorbijreed, maakte de politie bekend.

Voorts werden vanmorgen in het zuiden van Bagdad de lichamen van acht burgers gevonden. Alle slachtoffers werden omgebracht door een kogel. Dat hebben Iraakse militaire en medische bronnen bekendgemaakt. “De lichamen werden om 06.00 uur plaatselijke tijd gevonden ten noorden van Joussoufiyah. Ze werden daarna overgebracht naar het ziekenhuis van Mahmoudiayh”, aldus een legerofficier. Een medische bron verduidelijkte dat de lichamen sporen van foltering vertonen. Nog volgens de legerofficier waren de slachtoffers, die vermoedelijk al twee dagen dood zijn, gekleed in een legeruniform om de schijn te wekken dat ze soldaten waren.

In totaal kwamen volgens het Amerikaanse leger tijdens de afgelopen twee dagen acht Amerikaanse soldaten om het leven. Afgelopen zaterdag kwamen bij een vuurgevecht ten westen van Bagdad in de buurt van het ziekenhuis in Hadithah vier VS-soldaten en een nog onbepaald aantal rebellen om.

Twee mariniers stierven tijdens gevechten in al-Khalidiyah in het westen van Irak en in de noordelijke stad Samarra kwam één Amerikaanse soldaat om het leven tijdens een schietpartij. Kort daarna stierf nog een andere soldaat bij een bomexplosie.

De terreurgroepering Ansar al-Sunna heeft vandaag gemeld een Japanner te hebben gegijzeld in Irak. De Japanner wordt geïdentificeerd als Akihiko Saito. Dat blijkt uit een communiqué dat op een islamitische website werd vrijgegeven. Ansar al-Sunna, dat banden heeft met de terreurbeweging al-Qaeda van Osama bin Laden, stelt hem te hebben ontvoerd tijdens “een wild gevecht” in het westen van Irak. De terreurgroepering heeft al meerdere aanslagen en ontvoeringen in Irak opgeëist.

Lees ook:
Irak heeft (bijna) nieuwe regering

08 mei 2005

Einde WO II in heel de wereld herdacht

Vandaag werd in heel Europa het einde van de Tweede Wereldoorlog herdacht. Precies zestig jaar geleden gaf het Duitse leger zich over. In Parijs, Berlijn en Londen vonden herdenkingen plaats. De Amerikaanse president George W. Bush was gisteren en vanochtend in Nederland.

Bush bezocht er vanmorgen het Amerikaanse oorlogskerkhof in Margraten, bij Maastricht. Daar liggen meer dan 8.000 Amerikaanse soldaten begraven. De Amerikaanse president en de Nederlandse koningin Beatrix legden er een krans neer.

Premier Jan Peter Balkenende vergeleek in zijn toespraak het internationale terrorisme met de terreur van nazi-Duitsland: “We moeten waakzaam blijven. Want we worden opnieuw geconfronteerd met vijanden van vrede die onze rechtsorde willen ontwrichten. De boodschap van deze terroristen is er een van angst en geweld... Terrorisme zal niet zegevieren. Ook die strijd voeren we samen.”

President Bush sprak vol lof over de Nederlandse families die in het najaar van 1945 de graven van VS-soldaten in Margraten adopteerden en voor 20 vrachtwagens vol bloemen voor de eerste Herdenkingsdag zorgden. Volgens Bush is het vrije Europa na de oorlog gebouwd op de moed en offers van de soldaten die het continent hebben bevrijd. Ook de vrije wereld die Bush wil achterlaten is daardoor geïnspireerd. “We stellen ons in dienst van de waarheid: vrijheid is het geboorterecht van de mensheid.”

President Bush verliet, zoals gepland, even na de middag Nederland vanop de luchthaven Maastricht in Beek. Hij was een kleine 17 uur in Nederland. Hij rees vervolgens door naar Rusland. Daar zal hij, samen met tal van wereldleiders, morgen de grote herdenking bijwonen van het einde van de Tweede Wereldoorlog.

In Moskou werd hij deze avond al ontvangen door zijn Russische ambtsgenoot Poetin. De twee staatshoofden hebben met hun echtgenotes gedineerd in de residentie van Poetin, in een sjieke voorstad van Moskou.

De ontmoeting tussen Bush en Poetin komt op een ogenblik dat de relaties tussen Amerika en Rusland weer wat meer gespannen zijn. De Amerikaanse steun aan de Baltische staten en Georgië en de harde kritiek van Bush aan het adres van Wit-Rusland en het gebrek aan democratie in Rusland zelf vallen slecht in Moskou. Het gesprek tussen de twee ambtsgenoten was naar verluidt hartelijk en openhartig.

In Parijs heeft president Jacques Chirac eer betuigd aan de gesneuvelde soldaten. Onder de Arc de Triomphe was er een speciale plechtigheid, met veel jongeren. Premier Jean-Pierre Raffarin moest verstek laten gaan: hij ligt nog in het ziekenhuis na een operatie. (Lees meer…)

In Londen heeft prins Charles een krans neergelegd aan het monument voor de Britse slachtoffers. Vanavond is er een groot openluchtconcert op Trafalgar Square, onder meer met Vera Lynn. Zij was de zangeres die in de oorlog voor de soldaten zong aan het front.

In Berlijn was er een speciale zitting van het hele parlement en een evenement bij de Brandenburgse Poort. Er is veel politie op de been, om een betoging van neo-nazi’s in bedwang te houden.

De grote herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog vindt morgen plaats in de Russische hoofdstad Moskou, met een grote militaire optocht. Een vijftigtal staatshoofden en regeringsleiders zullen de plechtigheid bijwonen. Voor ons land gaat Kamervoorzitter Herman De Croo. De Sovjetunie bevrijdde het oosten van Europa, en verloor zelf meer dan 20 miljoen soldaten en burgers. (Lees meer…)

Lees ook:
60 jaar geleden eindigde de tweede wereldoorlog
België herdenkt einde tweede wereldoorlog

Irak heeft (bijna) nieuwe regering

De belangrijkste posten van de nieuwe Iraakse regering zijn allemaal ingevuld. Dat betekent echter geenszins dat de rust is weergekeerd: zondag werd een hoge ambtenaar van het ministerie van Transport in Bagdad doodgeschoten en Bagdad werd zaterdagmorgen opgeschrikt door een autobom die aan 22 mensen het leven heeft gekost.

Het Iraakse parlement is zondag na maandenlang getouwtrek akkoord gegaan met de benoeming van zes nieuwe leden in het kabinet van premier Ibrahim al-Jaafari, onder wie drie soennieten. Hun posten waren onbezet gebleven toen Al-Jaafari afgelopen 3 mei zijn kabinet presenteerde. Alleen voor de post van minister van mensenrechten moet de premier opnieuw op zoek naar een nieuwe kandidaat, omdat de soenniet Hashim Abdul-Rahman al-Shibli bedankte voor de eer.

De voor mensenrechten aangezochte Al-Shibli bedankte naar hij zei voor de eer vanwege het onderlinge geruzie over bloedgroepen. “De aandacht voor de sektarische afkomst leidt tot verdeeldheid in de samenleving en de staat”, aldus Al-Shibli.

De ministers kregen de goedkeuring van nog niet de helft van het parlement, namelijk van 112 van de 155 aanwezige leden, maar de stemming is geldig. Het parlement telt 270 zetels. In principe hoeft deze overgangsregering slechts enkele maanden te overleven, want zodra een nieuwe grondwet is uitgewerkt, komen er nieuwe verkiezingen in Irak.

Al-Jaafari beloofde nadat zijn door sjiieten gedomineerde alliantie de verkiezingen van 30 januari had gewonnen een kabinet te vormen dat alle grote etnische en religieuze groeperingen in het land zou vertegenwoordigen. Dat bleek echter geen makkelijke opdracht. Het geruzie over de bezetting van de portefeuilles sleepte zich maanden voort, doordat sjiitische leiders voortdurend kandidaten afwezen die door soennitische onderhandelaars werden voorgedragen. In de ogen van de sjiieten hadden veel soennitische kandidaten te nauwe banden met het afgezette regime van Saddam Hussein.

De nieuwe regering telt nu zeventien sjiitische ministers, acht Koerden, zes soennieten en een christen. Er zijn drie vice-premiers, eentje voor ieder van de drie grote bevolkingsgroepen: de sjiieten, de soennieten en de Koerden. Het is de bedoeling dat er nog een vierde vice-premier, een vrouw, wordt benoemd. De vijf nieuwe kabinetsleden zijn: Ibrahim Bahr al-Aloum (een sjiiet) op Olie, Saadoun al-Duleimi (een soenniet) op Defensie, Mihsin Shlash (sjiiet) als minister van Elektriciteit, Osama al Jujaifi (een soenniet) als minister van Industrie en Abed Mutlak al-Jiburi (een soenniet) als vice-premier.

Met een soenniet op Defensie hoopt Jaafari dat het tij van geweld in Irak eindelijk zal keren. Generaal Duleimi is dan wel een officier uit het tijdperk-Saddam, maar hij brak met de dictator en ging in ballingschap. De nieuwe minister van Oliezaken Ibrahim Bahr Al Ulum, een vertrouweling van Achmad Chalabi, zei dat hij de Iraakse olieproductie zo snel mogelijk weer op oude peil wil brengen. Verder beloofde hij dat Irak een “teamspeler” zal worden binnen de internationale oliemarkt door zich te voegen naar de OPEC en “sterke banden” aan te halen met de oliebedrijven. Maar een verhoogde productie, waarschuwde Al Ulum, kan enkel als de pijplijnen goed bewaakt worden.

Al-Jaafari beloofde zondag opnieuw alle mogelijke maatregelen om de veiligheid te vergroten. Hij zei dat zijn regering indien nodig de noodtoestand zal afkondigen. Hij weidde niet uit.

Lees ook:
Geweld overschaduwt Iraakse regeringsvorming

Israël stopt vrijlating Palestijnse gevangenen

Israël laat voorlopig geen Palestijnse gevangenen meer vrij. Normaal moesten de komende weken nog eens 400 Palestijnse gedetineerden vrijkomen, maar premier Ariel Sharon heeft opdracht gegeven om dat op te schorten. Hij wil dat de Palestijnse leider Mahmoed Abbas harder optreedt tegen de gewapende militante groepen voor er nog gevangenen kunnen vrijkomen.

De voorbije weken zijn verschillende kleine projectielen neergekomen in kolonies op de Gazastrook. De verantwoordelijkheid daarvoor wordt meestal opgeëist door leden van de fundamentalistische Hamasbeweging. Zij zeggen dat het Israël is dat het bestand van februari niet naleeft.

Eerder dit jaar had Israel 500 gevangenen vrijgelaten als “blijk van goede wil” jegens de opvolger van Yasser Arafat. Sharon had toen beloofd nog eens 400 Palestijnen op vrije voeten te zullen zetten. Abbas heeft al gezegd dat hij de militanten via overleg wil overhalen de wapens neer te leggen en dat een harder optreden tot een burgeroorlog zou kunnen leiden.

De kwestie van Palestijnen achter joodse tralies is een heikele kwestie in het Israëlisch-Palestijns conflict. Veel Israëli’s vinden dat “mensen met (joods) bloed aan hun handen” achter de tralies moeten blijven. De meeste Palestijnen beschouwen hen echter als “krijgsgevangenen”.

Rebellie tegen Blair neemt toe

De pas herkozen Britse premier Tony Blair krijgt het steeds zwaarder te verduren. Steeds meer parlementsleden van zijn eigen Labour-partij eisen in de pers dat Blair lessen trekt uit het ontgoochelende verkiezingsresultaat en voortijdig de scepter doorgeeft aan minister van Economie en Financiën Gordon Brown.

“Zijn tijd is afgelopen”, blokletterde “The Sunday Telegraph” en die titel geeft volgens het weekblad het standpunt van een steeds grotere groep Labour-parlementsleden weer. Backbenchers als Glenda Jackson en Ian Davidson opperden in de Britse zondagskranten dat de populariteit van Blair tanende is en dat een nieuwe sterke man de partij naar de volgende verkiezingen moet leiden. Het Londense parlementslid Jeremy Corbyn plakte zelfs een precieze deadline op de machtswissel: “het einde van het Britse voorzitterschap van de G8 (eind 2005) zou een goed moment zijn om af te treden.”

Het is niet de eerste keer dat Blair binnen zijn partij met rebellie te maken krijgt. In de vorige legislatuur had hij reeds flink wat moeite om de rangen te sluiten in dossiers als de besparingen in de studiebeurzen en de oorlog in Irak. In de nieuwe legislatuur is de meerderheid van Labour in de kamer van volksvertegenwoordigers echter sterk gekrompen. Met een overschot van 66 zetels zullen Blair en zijn medestanders zich nog nadrukkelijker met de parlementaire achterban moeten bemoeien. Zoniet belooft de goedkeuring van initiatieven als de invoering van een identiteitskaart een harde dobber te worden.

Volgens de zakenkrant “The Financial Times” bepleiten 39 van de 356 Labour-parlementsleden openlijk een harde opstelling ten opzichte van Blair. Ruim dertig anderen kwalificeert het dagblad als stilzwijgende rebellen. “The Sunday Times” schrijft op haar beurt dat minstens dertig parlementsleden vinden dat Blair snel de scepter moet doorgeven aan Brown.

De Schot geldt als de onomstreden kroonprins van de partij en zou volgens vele analisten de verkiezingszege mogen claimen. Waar Blair immers vereenzelvigd wordt met het bloedvergieten in Irak, kan Brown een mooi palmares voorleggen: welvaart, een lage inflatie en weinig werklozen.

De politieke clan van Blair vraagt zich intussen af waar al die heisa vandaan komt. “We hebben een ruimere meerderheid dan Thatcher in 1979”, beklemtoonde minister van Milieu Margaret Beckett. Blair’s spin doctor, Alastair Campbell, maakte zelfs een vergelijking met de coach die voetbalclub Chelsea na vijftig jaar opnieuw de titel schonk. “In de sportpagina’s zie ik toch ook niemand het ontslag van José Mourinho eisen.” Ook ministers als David Blunkett en Tessa Jowell betoogden met overtuiging dat Blair zijn mandaat gewoon zal afwerken.

Blair zelf hult zich intussen in stilzwijgen. Volgens de krant “The Observer” liet hij tegenover enkele intimi evenwel geen twijfel bestaan over zijn toekomstplannen. “Ik heb geen vier weken in de hel (de harde verkiezingscampagne) doorgebracht om enkele weken later op mijn bek te gaan.”

Spaanse prinses Letizia verwacht eerste kindje

De Spaanse kroonprinses Letizia (32) is zwanger. Zij en haar man kroonprins Felipe (37) verwachten in november hun eerste kindje. Het nieuws van de zwangerschap maakt een einde aan maanden van speculatie in de Spaanse (roddel)pers.

“De prins en prinses van Asturia kondigen met grote vreugde de geboorte aan van hun eerste kind in november.” Met die korte mededeling bevestigde het Spaanse koningshuis de zwangerschap van Letizia.

De voorbije maanden gonsde het van de geruchten over een zwangerschap. De pers volgt de gewezen nieuwslezeres Letizia Ortiz overal. En om de media-aandacht wat in te dijken hebben Felipe en Letizia enkele keren een zwangerschap ontkend. De officiële aankondiging komt twee weken voor de eerste huwelijksverjaardag van het prinselijke paar.

Het eerste kindje van Felipe zou het zevende kleinkind zijn voor koning Juan en koningin Sofia van Spanje. Het zal de titel “Infant” of “Infanta” krijgen, zo wil de Spaanse traditie. Als het een zoon is, wordt het kind de tweede in lijn voor de troonopvolging, na zijn vader Felipe.

De Spaanse regering bespreekt momenteel een voorstel om de voorrang die prinsen hebben op hun zussen bij de opvolging af te schaffen. Om dat mogelijk te maken is er een grondwetswijziging nodig en dat zou pas kunnen in 2008, te laat dus voor het eerste kindje van Felipe en Letizia.

Vlaamse pater in Kinshasa vermoord

In Kinshasa is de Belgische Jezuïetenpater René de Haes zaterdagavond door onbekenden vermoord. Dat meldt de politie. Vader René de Haes was rond 20.00 uur op weg naar huis toen hij door gewapende mannen werd overvallen. Volgens de politie hebben die eerst getracht hem af te persen, alvorens hem om te brengen.

Jezuïetenpater René De Haes was afkomstig uit Heist-op-den-Berg en was 71 jaar oud. De Haes, die in het verleden aan de universiteit van Kinshasa doceerde, was op dit ogenblik rector van het filosofische opleidingsinstituut van zijn orde in de Congolese hoofstad.

Volgens informatie die de Vlaamse jezuïeten zondagochtend in Brussel kregen, waren er vier daders, gekleed in legeruniformen. Toen De Haes op weg was naar huis, reed er een busje voor hem dat hem op een bepaald ogenblik tot staan bracht. Het bestuur van de Vlaamse jezuïeten vermoedt dat de pater door de overvallers van kant werd gemaakt omdat hij te weinig of geen geld op zak had.

Ook volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken was pater De Haes het slachtoffer van een criminele en geen politieke daad. De Belgische ambassade in Kinshasa zal bij de bevoegde instanties vragen dat zaak grondig wordt onderzocht opdat de omstandigheden van deze gewelddaad aan het licht komen.

In het 6 miljoen inwoners tellende Kinshasa vinden de laatste tijd in toenemende mate berovingen plaats. Op 8 maart eindigde een overval op een tankstation in de wijk Binza, niet ver van Mont Ngafula, in een bloedbad waarbij vier personen het leven lieten. Eind april kondigde de opperbevelhebber van het Congolese leger, generaal Kisempia Sungilanga Lombe, een reeks maatregelen aan in de Congolese hoofdstad: een versterking van surveillancepatrouilles met inzet van de militaire politie. Ook zou de verplaatsing van militairen beter in het oog worden gehouden. “Straffeloosheid heeft geen plaats in het leger en alle militairen die in overtreding zijn, moeten worden gearresteerd en voor de krijgsraad gebracht”, aldus de generaal. Sommige soldaten werden verdacht van betrokkenheid bij overvallen.

De hoeveelheid in Kinshasa circulerende vuurwapens is de laatste maanden eveneens toegenomen. Dat zorgt volgens de bewoners voor grote spanningen. Ook de economische situatie in de stad is intussen gespannen. Transportkosten zijn in de laatste maand met bijna 50% toegenomen, terwijl de Congolese frank sinds eind 2004 steeds verder in waarde daalt.

Benedictus XVI nu ook officieël bisschop Rome

Paus Benedictus XVI heeft zaterdag tijdens een plechtigheid in de basiliek van Sint-Jan van Lateranen officieël bezit genomen van het bisdom Rome waarvan hij als paus bisschop is. De viering werd bijgewoond door duizenden Romeinen.

In zijn homilie herhaalde de nieuwe paus dat het zijn taak is “getuige te zijn van het woord van God” tegenover “de verkeerde opvattingen van de vrijheid”. “De vrijheid om te doden is geen ware vrijheid maar een tirannie die het menselijk wezen herleidt tot slaaf”, zo zei de nieuwe paus. Benedictus XVI onderstreepte ook dat de paus geen “absoluut opperhoofd” is waarvan de ideeën en de wil kracht van wet hebben, maar dat hij en de kerk constant in gehoorzaamheid moeten verbonden blijven met het woord van God, “zowel tegenover alle aanpassings- of verwateringspogingen als tegenover het opportunisme”.

Ondertussen heeft een Romeinse rechtbank de initiatiefnemers van een website verboden nog langer een afbeelding van de paus in nazi-uniform te publiceren. Het gaat om de Italiaanse afdeling van Indymedia, een netwerk van alternatieve media.

Indymedia maakte een montage van Benedictus XVI in nazi-uniform, omdat de nieuwe paus nog bij de Hitler-jugend geweest is. Volgens een Romeinse rechter is dit een belediging van de godsdienst, wat wettelijk verboden is in Italië. Gisteren hield Indymedia haar website, mét de bewuste foto nog steeds in de ether. “Wij weigeren elke censuur te aanvaarden”, was hun standpunt.

Vijftien doden bij vliegtuigcrash in Australië

Bij een vliegtuigcrash in het noorden van Australië zijn zaterdag alle vijftien inzittenden om het leven gekomen. Dat heeft de politie bevestigd. Het toestel, een tweemotorige Fairchild Metroliner, vervoerde twee piloten en 13 passagiers van Bamaga, in het noorden van Queensland, naar Lockhart River in dezelfde staat.

Twee uur nadat het had moeten aankomen, was er nog geen spoor van het vliegtuig op de radar en werd een zoekoperatie gelanceerd, aldus een woordvoerder van de Australische hulpdienst AusSAR (Australian Search and Rescue). Het vliegtuig stortte neer op een heuvel op ongeveer 11 kilometer van de bestemming en brandde volledig uit. De piloot had geen enkel probleem gemeld.

60 jaar geleden eindigde de tweede wereldoorlog

Op 8 mei 1945 kwam nazi-Duitsland ten val. Overal in Europa gaf het Duitse leger zich over aan de geallieerden. Er kwam een einde aan een oorlog die zes jaar had geduurd en miljoenen mensen het leven had gekost.

In april was het Duitse verzet zo goed als in elkaar gestort. Britse, Franse en Amerikaanse troepen rukten massaal over de Rijn op in alle richtingen. Vanuit het oosten stormden Russische troepen Duitsland binnen. Op 25 april ontmoetten Amerikaanse en sovjettroepen elkaar nabij Torgau aan de Elbe. Het Derde Rijk bestond nu nog slechts uit enkele enclaves. Berlijn werd door de Russische troepen veroverd en Hitler pleegde zelfmoord nadat hij admiraal Karl Dönitz tot opvolger had benoemd.

Dönitz wist dat de oorlog verloren was, maar probeerde vooral tijd te winnen. Op 2 mei capituleerden de Duitse troepen in Italië. Dönitz stuurde een onderhandelingsdelegatie onder admiraal Hans von Friedeburg naar het hoofdkwartier van Montgomery op de Lüneburger Heide. De Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery eiste een volledige capitulatie zoals de geallieerden eerder hadden afgesproken. Terwijl hij praatte met de Duitsers, liet hij de Britse troepen oprukken tot aan de Baltische Zee.

Na een laatste onderhoud met Dönitz tekende von Friedeburg op 4 mei in de tent van Montgomery de capitulatie van de Duitse troepen in Duitsland, Denemarken, Noorwegen en Nederland. Daarop reisde de Duitse delegatie door naar het hoofdkwartier van geallieerd opperbevelhebber en VS-generaal Dwight Eisenhower in het Franse Reims. Daar ondertekende de Duitse generaal Alfred Jodl op 7 mei samen met geallieerde commandanten het officiële capitulatiedocument.

Op 8 mei 1945 trad de capitulatie in werking en gaven de Duitsers zich massaal over. Diezelfde dag werd de capitulatie nog eens ondertekend bij de Russische troepen in Berlijn.

De Duitse overgave leidde tot een enorme uitbarsting van vreugde in tal van plaatsen in Europa. In Londen verzamelden zich meer dan een miljoen uitgelaten mensen in Trafalgar Square en voor Buckingham Palace waar koning George VI en premier Winston Churchill de massa begroetten. In de namiddag hield Churchill een van zijn opgemerkte toespraken op de radio, waarbij hij de overwinning toeschreef aan de koppigheid van zijn landgenoten.

In de Verenigde Staten droeg president Harry Truman de overwinning op aan zijn voorganger Franklin Roosevelt, die midden maart overleden was. De dag ging de geschiedenis in als VE-Day, Victory in Europe. In Rusland werd de zege op 9 mei gevierd.

Het was een dag van hevige emoties, vreugde om het einde van de oorlog, maar ook verdriet om de enorme kost aan mensenlevens die de zege geëist had. De generaties die de oorlog meegemaakt hadden, werden er voor altijd door getekend.

Lees ook:
Einde WO II in heel de wereld herdacht
België herdenkt einde tweede wereldoorlog

07 mei 2005

Franse premier opgenomen in ziekenhuis

De Franse premier Jean-Pierre Raffarin is zaterdag in een ziekenhuis in de buurt van Parijs opgenomen. De regeringsleider zal er een operatie aan de galblaas ondergaan.

Wegens zijn ziekte diende Raffarin zijn deelname af te zeggen aan de feestelijkheden in Reims ter herdenking van de capitulatie van Nazi-Duitsland. In zijn plaats werd de feestrede in de champagnestad voorgelezen door minister van defensie Michèle Alliot-Marie. Zij geldt overigens als mogelijke opvolger van Raffarin mocht het eind mei bij het referendum in Frankrijk over de Europese grondwet mislopen.

Trimble neemt ontslag na verkiezingsnederlaag

De protestantse politicus en Nobelprijswinnaar David Trimble heeft ontslag genomen als leider van de gematigde Noord-Ierse Ulster Unionist Party (UUP) vanwege zijn pijnlijke verkiezingsnederlaag. Hij verloor zijn eigen zetel in het Britse Lagerhuis en zijn partij behield maar één van de zes zetels.

De radicale protestantse Democratic Unionist Party (DUP) van dominee Ian Paisley boekte flinke winst. De partij, die tegen iedere concessie aan de katholieken is, behaalde negen zetels, vier meer dan bij de laatste verkiezingen. Ook het katholieke Sinn Fein ging fors vooruit.

Trimble stond namens de protestanten aan de wieg van de Goede Vrijdagakkoorden van 1998, waarin een vredesregeling voor Noord-Ierland op papier werd gezet die voorzag in een protestants-katholiek zelfbestuur.

De oud-premier van Noord-Ierland en in 1998 nog medewinnaar van de Nobelprijs voor de Vrede, maakte zijn besluit bekend aan de bestuursraad van zijn partij. Binnen de UUP blijft hij wel op post tot een opvolger voor hem is verkozen.

Geweld overschaduwt Iraakse regeringsvorming

De belangrijkste posten van de nieuwe Iraakse regering zijn bijna allemaal ingevuld. Alleen over een van de twee posities van vice-premier is nog geen overeenstemming bereikt. Dat betekent echter geenszins dat de rust is weergekeerd: Bagdad werd zaterdagmorgen vroeg opgeschrikt door een autobom die aan 22 mensen het leven heeft gekost.

Premier Ibrahim al-Jaafari maakte het nieuws over het kabinet bekend. De laatste vijf ministerposten zijn verdeeld en president Jalal Talabani en zijn twee vice-presidenten hebben hun goedkeuring al verleend, zei Al-Jaafari. Hij weigerde echter de namen bekend te maken. Zondag worden de namen gepresenteerd aan de Nationale Assemblee, die vervolgens tot stemming zal overgaan.

Zondag is een hoge ambtenaar van het Iraakse ministerie van transport in Bagdad doodgeschoten toen hij op weg was naar zijn werk. Ook zijn chauffeur werd gedood, aldus de politie.

Een Iraakse politieofficier werd zondag naar eigen zeggen per ongeluk neergeschoten door Amerikaanse soldaten die in de Bagdadse wijk Khadra in een vuurgevecht gewikkeld waren met opstandelingen. Hij lag met twee schotwonden in het ziekenhuis. Het Amerikaanse leger had niet direct commentaar.

Zaterdag vielen bij een zelfmoordaanslag in Bagdad 22 doden, onder wie twee Amerikaanse burgers, en 39 gewonden. Rond 11 uur zaterdagochtend blies een zelfmoordenaar zijn auto op in een drukke commerciële wijk in het centrum van de stad. Net op dat moment reed een konvooi van Amerikaanse veiligheidsagenten langs. Minstens 30 Iraakse burgers raakten gewond. Onder hen ook vrouwen en kinderen.

Elders in het land kostte een aanslag het leven aan een Amerikaanse marinier. In een week tijd zijn al meer dan 250 mensen omgekomen bij aanslagen. Vrijdag nog vielen minstens 70 doden bij zelfmoordaanslagen in Tikrit en Suwayra.

Ondertussen weigert Australië te zwichten voor het nieuwe ultimatum van de ontvoerders van Douglas Wood. De ontvoerders van de Australiër eisen een terugtrekking van de Australische troepen uit Irak. De gijzelnemers hebben een ultimatum van 72 uur ingesteld. De Australische regering moet binnen die termijn beginnen aan de terugtrekking van haar troepen uit Irak, meldde de televisiezender al-Jazeera vrijdag. De zender toonde een video waarop Douglas Wood te zien is.

De Australische minister van Buitenlandse Zaken Alexander Downer verklaarde getroffen te zijn door de video, maar herhaalde dat zijn land niet zal toegeven aan de eisen van de gijzelnemers. “Als we voor hun eisen zwichten, zullen er meer personen ontvoerd worden”, aldus Downer op de Australische radio.

Generaal Aoun teruggekeerd in Libanon

Op de luchthaven van Beiroet, in Libanon, is generaal Aoun geland. De voormalige christelijke premier verbleef 14 jaar in ballingschap in Frankrijk. Hij was een hevig tegenstander van de Syrische bezetting van Libanon.

Michel Aoun leidde aan het eind van de jaren 80 in Libanon een anti-Syrische opstand. Hij leidde ook een eigen tegenregering en vocht ook nog tegen een andere christelijke militie. Zijn nederlaag in oktober 1990 geldt algemeen als het einde van de Libanese burgeroorlog. Sinds die tijd is generaal Aoun vanuit Parijs blijven ageren tegen de Syriërs in Libanon.

Zijn aanhangers zien in hem een tweede generaal De Gaulle, een bevrijder des vaderlands. Ze willen dat de 70-jarige politicus de nieuwe president van Libanon wordt. Eind van de maand zijn er in het land parlementsverkiezingen.

Aan de vooravond van zijn terugkeer pleegden onbekenden in de overwegend christelijke havenstad Jounieh een bomaanslag waarbij zeker twee doden vielen. Met die aanslag wil men "de Libanezen terroriseren", zei Aoun voor zijn vertrek uit Parijs.

Een ongeveer twintig kilogram zware bom werd tot ontploffing gebracht in de buurt van een drukbezocht winkelcentrum en een christelijk radiostation in Jounieh, een stad ongeveer 15 kilometer ten noorden van Beiroet. Eén van de dodelijke slachtoffers zou een Srilankaanse gastarbeider zijn. Er vielen ook nog twintig gewonden.

De aanslag is nog niet opgeëist. De Libanese president Emile Lahoud heeft de aanslag veroordeeld en heeft een onderzoek gelast. Het is al maanden onrustig in Libanon. Bij aanslagen op christelijke doelen kwamen in maart en april 24 mensen om het leven.

De Soto nieuwe VN-gezant voor Nabije Oosten

Secretaris-generaal van de VN Kofi Annan heeft de Peruviaan Alvaro de Soto benoemd tot zijn nieuwe speciaal gezant voor het Nabije Oosten. De Soto volgt Terje Roed-Larsen op en zal Annan vertegenwoordigen bij het Kwartet (de VN, de VS, Rusland en de EU), de geestelijke ouders van de VN.

De Soto zal ook namens Annan in contact staan met de PLO en de Palestijnse Autoriteit, aldus het communiqué. De benoeming van De Soto gaat onmiddellijk in. Hij zal deelnemen aan de eerstvolgende bijeenkomst van het Kwartet, op 9 mei in Moskou. De Soto was in het verleden VN-gezant in West-Sahara, Cyprus en Myanmar.